☰ Mundarija · Geografiya

Farg‘ona iqtisodiy rayoni va Andijon viloyati

Darslar 45–46 · 2 ta dars · P. Musayev, J. Musayev. Geografiya: O‘zbekistonning iqtisodiy va ijtimoiy geografiyasi, 8-sinf. To‘ldirilgan oltinchi nashr. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi Bosh tahririyati, Toshkent, 2019
46

Andijon viloyati

Darslik: 130–132-betlar
MaqsadAndijon viloyatining qishloq xo‘jaligi, sanoati va shaharlarini tavsiflash.
Yangi so‘zlar
avtomobilsozlik · car manufacturingyerosti gaz ombori · underground gas storageadir · foothill (adyr)sanoat tuguni · industrial node
Tushuntirish

Andijon viloyati mamlakatning eng sharqiy viloyati: g‘arbiy qismi tekis, sharqqa tomon esa yer qir-adirlarga ko‘tarilib, tog‘larga ulanadi. Yangi o‘zlashtiriladigan yer deyarli qolmagan, shu sababli paxta hosili asosan hosildorlikni oshirish hisobiga ko‘paytiriladi. Shaharlar yaqinida ko‘proq sabzavot, kartoshka va qovun-tarvuz ekiladi; bog‘dorchilik, uzumchilik va pillachilik muhim, bog‘ va tokzorlar adirlar hisobiga kengaymoqda. Chorvachilikda qo‘y, echki va sut-go‘sht yo‘nalishidagi qoramol bor. Sanoatda mashinasozlik, avtomobilsozlik, elektr energetika, yengil va oziq-ovqat tarmoqlari yetakchi; korxonalarning ko‘pi Andijon sanoat tuguniga joylashgan. Asakada avtomobil zavodi mamlakatdagi eng yirik avtomobilsozlik markazi bo‘lib, Chevrolet markali yengil mashinalar yig‘iladi. Viloyat elektr energiyani rayonning birlashgan energetika tizimidan oladi, Kampirravot suv omborida esa GES bor. Andijon mamlakatda dastlabki neft olingan joylardan biri; neft quvur orqali Farg‘ona viloyatidagi zavodlarga yuboriladi, Xo‘jaobodda yirik yerosti gaz ombori bor. Andijon shahri qadimdan obikor dehqonchilik markazi, unda universitet va institutlar ishlaydi; Zahiriddin Muhammad Bobur shu yerda tug‘ilgan va «Boburnoma»da uni ta’riflagan.

Namunalar
Hosildorlikni oshirish: yangi yer yo‘q bo‘lsa, bir gektardan ko‘proq hosil olish uchun yaxshi urug‘, sug‘orish va agrotexnika qo‘llanadi.
Asaka avtomobil zavodi Andijon, Farg‘ona va Marg‘ilon yo‘llari kesishmasida: ehtiyot qismlar va tayyor mashinalarni tashish qulay.
Sinfda faoliyat

Andijon shahri va Asaka orasidagi yo‘lni atlasdan toping. Zavodlarga o‘z holicha kirmang: ekskursiya faqat o‘qituvchi va kattalar bilan.

Mashq
1
Andijon viloyatida qaysi shahar avtomobilsozlik markazi?
2
Andijondagi neft qayerga yuboriladi?
3
Nima uchun paxta hosili endi asosan hosildorlik hisobiga oshiriladi?
4
Aytaylik, zavod kuniga 800 ta mashina yig‘adi. 5 ish kunida nechta?