☰ Mundarija · Geografiya

Xizmat ko‘rsatish, rekreatsiya va turizm

Darslar 34–35 · 2 ta dars · P. Musayev, J. Musayev. Geografiya: O‘zbekistonning iqtisodiy va ijtimoiy geografiyasi, 8-sinf. To‘ldirilgan oltinchi nashr. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi Bosh tahririyati, Toshkent, 2019
35

O‘zbekistonda rekreatsiya va turizm

Darslik: 99–101-betlar
MaqsadRekreatsiya resurslarini, dam olish zonalarini va turizmni rivojlantirish yo‘nalishlarini bilish.
Yangi so‘zlar
rekreatsiya · recreationturizm · tourismsanatoriy · sanatorium (health resort)madaniy meros · cultural heritage
Tushuntirish

Rekreatsiya — mehnat jarayonida sarflangan kuch va energiyani tiklash uchun dam olish va davolanish. Uning rivojlanishi uchun aholining daromadi, rekreatsiya resurslari va rekreatsiya xo‘jaligi (mehmonxona, dam olish uyi, sanatoriy, turbaza, turistik transport) kerak. Resurslar ikki xil: tabiiy (tog‘ yonbag‘irlari, buloqlar, sharsharalar, g‘orlar, ko‘llar, shifobaxsh iqlim) va madaniy-tarixiy (qadimiy shaharlar, maqbaralar, qal’alar, me’moriy yodgorliklar, muzeylar). Yoz issiq oylarida tekislik aholisi tog‘larga boradi. Mashhur dam olish zonalari: Toshkent viloyatida Chimyon va Chorvoq, Farg‘ona vodiysida Shohimardon, Chodak, Nanay, Quvasoy, Chortoq, Buxoro viloyatida «Sitorai Mohi Xosa», Qashqadaryoda Miroqi. Madaniy-tarixiy turizm markazlari — Samarqand, Buxoro, Xiva, Shahrisabz, Toshkent, Qo‘qon. Samarqand, Buxoro, Xiva va Shahrisabz tarixiy markazlari YuNESKOning Butunjahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan. Turizm dunyoda tez o‘sadigan soha, ko‘p mamlakatlar uchun katta daromad manbayi. O‘zbekistonda turistlar soni so‘nggi yillarda ancha oshdi: vizalar soddalashtirildi, mehmonxonalar ko‘paydi, tezyurar poyezdlar paydo bo‘ldi. Turizmni yanada rivojlantirish uchun xizmat sifatini yaxshilash, xorijiy tillarni biladigan gid va xodimlar tayyorlash, yodgorliklarni ta’mirlash va reklama kerak.

Namunalar
Tog‘li Chimyon yozda Toshkentliklar uchun salqin dam olish joyi, qishda esa chang‘i uchun mashhur: bu tabiiy rekreatsiya resursi.
Registon ansambli, Ichan-Qal’a va Buxoro Ark qal’asi sayyohlarni jalb qiladi: bu madaniy-tarixiy resurslar.
Sinfda faoliyat

«Sayohat reja»: guruhlar xorijlik mehmon uchun Toshkent–Samarqand–Buxoro–Xiva marshruti (3–5 kun)ni tuzadi va tabiiy hamda madaniy joylarni belgilaydi.

Mashq
1
Rekreatsiya resurslari qanday ikki turga bo‘linadi?
2
O‘zbekistondagi uchta turistik markazni ayting.
3
Mehmonxonada 45 ta xona bor, har biriga 2 mehmon sig‘adi. Eng ko‘pi bilan necha mehmon?
4
Nima uchun turizm mamlakat uchun daromadli soha hisoblanadi?