Siydik ajratish organlarining funksiyasi
Buyrakka kelgan qon nefron kapsulasidagi kapillar to‘pida filtrlanadi: suv, tuz, glyukoza, mochevina kabi mayda moddalar kapsula bo‘shlig‘iga o‘tib birlamchi siydikni hosil qiladi (kuniga taxminan 150–180 litr), qon hujayralari va yirik oqsillar o‘tmaydi. Naychada tanaga kerakli moddalar – glyukoza, ko‘p suv, kerakli tuzlar – qonga qayta so‘riladi, zararli moddalar naychada qoladi va ikkilamchi (oxirgi) siydik hosil bo‘ladi (kuniga taxminan 1–1,5 l). Siydik tarkibida suv, mochevina, siydik kislotasi va tuzlar bor; sog‘lom odamda glyukoza va oqsil deyarli bo‘lmaydi. Buyrak suv-tuz muvozanatini va qon osmotik bosimini boshqaradi (gormonlar, jumladan gipofiz gormoni ta’sirida), qon bosimini tartibga soladi. Buyrak va siydik yo‘llari salomatligi: yetarli suv ichish, sovuqda tana va belni issiq tutish, siydikni uzoq tutib turmaslik, shaxsiy gigiyena, ortiqcha sho‘r ovqatdan, spirtli ichimlikdan va chekishdan saqlanish. Belda og‘riq, siydik chiqarishda og‘riq yoki rangi o‘zgarishi bo‘lsa, kattalarga aytib shifokorga ko‘rinish kerak; dorilarni o‘zboshimchalik bilan ichmang.
Suv ichish kundaligi: bir kun davomida qachon va nima ichganingizni yozing; chanqaganda ichish, mashq va issiqda ko‘proq ichish qoidasini muhokama qiling. Siydik rangi haqida o‘zboshimchalik bilan xulosa chiqarmang – savol bo‘lsa, kattalarga ayting.