Siydik ajratish organlarining tuzilishi
Organizmda moddalar almashinuvi mahsulotlari bir nechta organ orqali chiqariladi: o‘pka (karbonat angidrid va suv), teri (ter), ichak (hazm bo‘lmagan qoldiq), lekin asosiy ayirish organi – buyrak. Siydik ajratish tizimi ikki buyrak, ikki siydik yo‘li, siydik pufagi va siydik chiqarish nayidan iborat. Buyraklar ikkita bo‘lib, loviya shaklida; ular belning orqa tomonida, umurtqalarning chap va o‘ng yonida yotadi, har biri mushtdek keladi va taxminan 150 g tortadi. Kesmada tashqi po‘stloq va ichki mag‘iz (piramidalar) ko‘rinadi; mag‘izdan siydik buyrak kosachalari va jomiga, undan siydik yo‘liga o‘tadi. Buyrakning ishchi birligi – nefron; har buyrakda bir milliondan ortiq nefron bor. Nefron kapsula (Shumlyanskiy–Boumen) va uning ichidagi kapillar to‘pi hamda uzun naychadan iborat. Siydik yo‘li – 25–30 sm uzunlikdagi nay, siydikni pufakka olib boradi. Siydik pufagi – devori muskulli xalta, siydik yig‘iladi; chiqarish nayidagi halqasimon muskul (sfinkter) siydik chiqishini boshqaradi.
Chiqarish organlari sxemasini chizing: buyrak → siydik yo‘li → pufak → siydik chiqarish nayi. Strelkalar va nomlarni yozing; qaysi organ qayerda ekanini o‘z tanangizda taxminan ko‘rsating.