4-laboratoriya mashg‘uloti: So‘lak va oshqozon shirasining oziq moddalarga ta’sirini o‘rganish
Maqsad – so‘lak fermenti kraxmalni parchalashini va ferment ishi haroratga hamda muhitga bog‘liqligini ko‘rish. O‘qituvchi tayyorlagan to‘rtta probirka olinadi: hammasiga suyultirilgan kraxmal eritmasi quyiladi. 1-probirkaga so‘lak qo‘shilmaydi (nazorat), 2-probirkada so‘lak qo‘shiladi va sovuq (muzli) idishda saqlanadi, 3-probirkaga so‘lak va bir necha tomchi kuchsiz kislota qo‘shiladi, 4-probirkaga faqat so‘lak qo‘shilib, iliq (taxminan 37 °C) suvda saqlanadi. 20–30 daqiqadan so‘ng har bir probirkaga o‘qituvchi bir-ikki tomchi yod eritmasi tomizadi: kraxmal bor joyda ko‘k-binafsha rang paydo bo‘ladi. 1-, 2- va 3-probirkalarda ko‘k rang bo‘ladi (kraxmal parchalanmagan), 4-probirkada esa rang o‘zgarmaydi yoki kuchsiz (kraxmal parchalangan). Xulosa: so‘lak fermenti iliq haroratda va neytral muhitda faol; sovuqda va kislotada ishlamaydi. Xavfsizlik: faqat o‘qituvchi kislota, yod va suv hammomi bilan ishlaydi; o‘quvchi o‘z so‘lagini toza idishga beradi, boshqalarning so‘lagiga tegmaydi, eritmalarni og‘izga olmaydi; ishdan so‘ng qo‘lni sovun bilan yuvadi.
Natijalar jadvali: probirka – shart – yod bilan rang – xulosa. Har bir qatorda kraxmal bor yoki yo‘qligini yozing. Nima uchun faqat 4-probirkada rang yo‘qolganini tushuntiring.