Nafas olish organlari va gazlar almashinuvi
Javoblar ota-onalar va o‘qituvchilar uchun.
1
Nafas olish va nafas chiqarish mexanizmini 5 qadamda yozing.
Nafas olish: markazdan impuls → qovurg‘alararo va diafragma qisqaradi → ko‘krak kengayadi → havo kiradi. Chiqarish: muskullar bo‘shashadi → ko‘krak kichrayadi → havo chiqadi.
2
Gazlar almashinuvini o‘pka va to‘qimalar uchun alohida sxemada ko‘rsating.
O‘pka: O₂ alveola→qon, CO₂ qon→alveola. To‘qima: O₂ qon→hujayra, CO₂ hujayra→qon.
3
Tinch holatda daqiqasiga nafaslar sonini sanang, 3 marta o‘rtachasini yozing.
Natija odamga qarab farq qiladi; o‘spirinlarda odatda 15–20 atrofida.
4
Uyda is gazi zaharlanishining oldini olish uchun 3 qoida yozing.
Pechka va mo‘rini kattalar tekshirishi; xonani shamollatish; yoqilgan gaz asboblarini qarovsiz qoldirmaslik, uxlashdan oldin ochiq olov yo‘qligiga ishonch hosil qilish.
5
Nima uchun maktab sinfi har tanaffusda shamollatilishi kerak?
Karbonat angidrid kamayadi, kislorod ko‘payadi, mikroblar tarqalishi kamayadi, diqqat yaxshilanadi.