Yurak, qon tomirlari va qon aylanish doiralari
Javoblar ota-onalar va o‘qituvchilar uchun.
1
Yurakning to‘rt kamerasi va klapanlarining rasmini chizing va belgilang.
O‘ng/chap bo‘lma, o‘ng/chap qorincha; tavaqali klapanlar; yarimoysimon klapanlar; aorta, o‘pka arteriyasi.
2
Arteriya, vena va kapillarni jadvalda solishtiring (devori, bosim, vazifa).
Arteriya: qalin, yuqori bosim, yurakdan. Vena: yupqa, past bosim, klapanli, yurakka. Kapillar: bir qavat, almashinuv.
3
Katta doira bo‘ylab qon yo‘lini ketma-ket yozing.
Chap qorincha → aorta → arteriyalar → kapillarlar → venalar → kovak venalar → o‘ng bo‘lma.
4
Nima uchun yurak kuniga 100 mingga yaqin qisqarsa ham «charchamaydi»? (Bo‘shashish vaqtini hisobga oling.)
Har sikl ichida dam olish bosqichi bor (0,4 s), qon bilan yaxshi ta’minlanadi.
5
Tinch holatda pulsingizni 3 marta sanang va o‘rtachasini yozing (1 daqiqada).
Natija kishiga qarab o‘zgaradi; sog‘lom o‘spirinda odatda 60–90 atrofida.