ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Ko‘rsatish olmoshlari; olmoshlarni takrorlash

Darslar 10–11 · 2 ta dars · S. Yu. Islambekova, U. T. Yaminova, Z. X. Abduraimova. Rus tili, 7-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2017
11

Takrorlash: olmoshlar

Darslik: 38–39-betlar
MaqsadNoaniq, inkor va ko‘rsatish olmoshlarini takrorlash; defis va ajratib yozish qoidalari.
Yangi so‘zlar
kalit · ключtakrorlash · повторениеnoaniq olmosh · неопределённое местоимениеinkor olmoshi · отрицательное местоимение
Tushuntirish

Takrorlaymiz. Noaniq olmoshlar «кто-то, что-нибудь, какой-либо, кое-что» defis bilan yoziladi; ularda «noma’lum» ma’no bor. Inkor olmoshlari «ни-»li bo‘lsa, gapda yana «не» bo‘ladi: «Никого не видел»; «не-»li bo‘lsa, «qiladigan kishi yo‘q» ma’nosi bor: «Мне некого видеть». Predlog bo‘lsa, «ни» va «не» olmoshdan ajratib yoziladi: «ни у кого, не у кого». Ko‘rsatish olmoshlari: «это» o‘zgarmaydi, «этот, тот, такой» otga mos keladi. Matndagi olmoshlarni topib, turini aniqlash — eng yaxshi takrorlash usuli.

Olmosh turlari
noaniqinkorko‘rsatish
чей-тоникакойтот
какой-либонечемтаков
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab sport kuni oldidan rus tilida gapiradigan tashkilotchi «Сегодня никто не останется без команды» deb e’lon qiladi. O‘quvchi har bir bolaga jamoa topilishini tushunadi va o‘z jamoasini qidirib ketadi.

Kim ishlatadi

Diktorlar, murabbiylar va e’lon yozuvchilar qisqa xabarlarda rad etuvchi va noaniq so‘zlarni aniq ishlatadi.

Bugun sinab ko‘ring

Sinf doskasi uchun ikki qatorli e’lon yozing: «Кто-нибудь взял мел? Верните, пожалуйста.» Unda hech kimning shaxsiy ma’lumoti bo‘lmasin.

Namunalar
«Потерянный ключ». «Утром кто-то из ребят потерял ключ от класса. Никто не знал, где он. Спросить было не у кого: все ушли на зарядку. Тогда кое-кто вспомнил, что видел что-то блестящее у окна. Этот ключ лежал там! Такой радости мы давно не видели.»
Olmosh turi: «кто-то» — noaniq; «никого» — inkor; «такой» — ko‘rsatish; «некому» — inkor.
Sinfda faoliyat

«Три корзины». Uchta savatga kartochkalar: noaniq / inkor / ko‘rsatish olmoshlari. O‘quvchilar so‘zni mos savatga tashlaydi va nima uchun ekanini aytadi.

Mashq
1
Defis qo‘ying: «кое кто, что то, какой нибудь».
2
Qaysi turga kiradi: «никто, некто, этот, кто-либо»?
3
Qo‘ying: «Сегодня ... не звонил. Мне ... звонить».
4
Nega «Никто не знал» gapida ikki inkor bor, «Спросить было не у кого» gapida esa bitta?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKechqurun soyda qisqichbaqalarHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →