ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Bahor she’rlari: F. I. Tyutchev, A. A. Fet, I. S. Nikitin

Darslar 31–32 · 2 ta dars · S. Yu. Islambekova, U. T. Yaminova, Z. X. Abduraimova. Rus tili, 7-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2017
32

A. A. Fet va I. S. Nikitin: bahor va tong she’rlari

Darslik: 111–115-betlar
MaqsadA. A. Fet va I. S. Nikitin haqidagi ma’lumotni va «Я пришёл к тебе с приветом...» hamda «Утро» she’rlari mazmunini rus tilida aytib berish.
Yangi so‘zlar
shudring · росаtong, ertalab · утроshudgorchi · пахарьqamish · камыш
Tushuntirish

Afanasiy Afanasyevich Fet (1820–1892) 1820-yil 5-dekabrda Oryol guberniyasidagi Novoselki mulkida boy yer egasi oilasida tug‘ilgan; 1844-yilda Moskva universiteti falsafa fakultetining filologiya bo‘limini bitirgan. Birinchi she’rlar to‘plami 1840-yilda chiqqan. Fet ona tabiat go‘zalligidan zavqlanishini ifodalagan nozik lirik. «Я пришёл к тебе с приветом...» she’ri iliq bahor tongini tasvirlaydi: quyosh chiqdi, o‘rmon uyg‘ondi, har bir shox va qush uyg‘ondi, shoir esa qo‘shiq pishib yetilayotganini sezadi. Ivan Savvich Nikitin (1824–1861) 1824-yil 3-oktabrda Voronejda tug‘ilgan; otasi xonavayron bo‘lgach, o‘qishni davom ettira olmagan, 1859-yilda shaharda kitob do‘koni va kutubxona ochgan. «Утро» she’rida yoz tongi tasvirlangan: yulduzlar so‘nadi, shudring yaltiraydi, baliqchilar uyg‘onadi, quyosh chiqadi, dehqon omoch bilan qo‘shiq aytib yo‘lga chiqadi.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Ertalab maktabga ketayotgan o‘quvchi uch narsani payqaydi: bitta rang, bitta tovush va bitta hid. Keyin sinfda shuni «Утро розовое, тихое и свежее» kabi bir gapda aytib beradi.

Kim ishlatadi

Yozuvchilar, radio diktorlari va sayohat bloggerlari tuyg‘ularni so‘zlarga solib tasvirlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Partangizda 20 soniya ko‘zingizni yuming, tinglang va eshitgan tovushlaringizni ikkita rus sifati bilan tasvirlang.

Namunalar
Fetda shoir kayfiyati: quyosh, o‘rmon, qushlar – hammasi uyg‘ongan, shoir esa quvonchdan «петь» istaydi. «Весенней жаждой» to‘la o‘rmon – olmoshlantirish.
Nikitinda: «Звёзды меркнут», «роса серебристая», «колокольчик звенит» – tong asta-sekin yorishadi; oxirida shoir quyoshni «Здравствуй, солнце да утро весёлое!» deb kutib oladi.
Sinfda faoliyat

«Tong rasmi»: o‘qituvchi so‘zlarni aytadi («камыш», «роса», «пахарь», «рыбаки»), o‘quvchilar «Утро» she’ridan qaysi lavhaga tegishli ekanini rus tilida ayta oladi.

Mashq
1
Fet qachon va qayerda tug‘ilgan?
2
Nikitin nima uchun o‘qishni davom ettira olmadi?
3
«Утро» she’rida kim qo‘shiq aytib dalaga chiqadi?
4
Nima uchun «Утро» she’rini yoz tongi tasviri deyish mumkin?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBahorgi toshqinni qayerdan kuzatamiz?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →