Osiyo mamlakatlari madaniyati
Arab xalifaligida yunon, suriya, fors, sug‘d va hind ilmini o‘zlashtirgan yangi madaniyat shakllandi. Bag‘dodda IX asr boshida «Bayt ul-hikma» («Donishmandlik uyi») faoliyat yuritdi; u ayniqsa xalifa Ma’mun davrida tarjima va ilm markaziga aylandi. Muhammad al-Xorazmiy (IX asr) algebra fanining asosini soldi, hind raqamlari esa keyinchalik Yevropaga «arab raqamlari» nomi bilan tarqaldi. Abu Bakr ar-Roziy, Abu Ali ibn Sino tibbiyot sohasida mashhur bo‘ldi; astronomlar rasadxonalarda Yer meridiani uzunligini hisoblagan, glob va usturlobdan foydalanilgan. Al-Mas’udiy, Ibn Fadlan, Ibn Battuta safar xotiralarini yozdi. «Ming bir kecha» — sayohat hikoyalari va ertaklar asosida yaratilgan to‘plam. Me’morchilikda Granadadagi Al-Hamro saroyi, Kordova masjidi, Qohiradagi Hasan masjidi va Buxorodagi Ismoil Somoniy maqbarasi mashhur. Kitoblar naqsh va xattotlik bilan bezatilgan: arab yozuvi 28 harfdan iborat va o‘ngdan chapga yoziladi. Hindlar matematika, astronomiya va tibbiyotda yutuqqa erishgan, Ajanta g‘or ibodatxona va monastirlari (30 ga yaqin g‘or) ajoyib me’morchilik namunasi. Xitoyda qog‘oz, yog‘och qolipdan bosma usuli, porox va tarixiy solnomalar rivojlandi; VIII asrda Xanlin akademiyasi tashkil topdi.
«Madaniyat xaritasi»: bolalar xaritada Bag‘dod, Kordova, Qohira, Buxoro, Ajanta, Chanan (Xitoy)ga mashhur yutuqlar belgisini qo‘yadi.