Yuz yillik urushning boshlanishi va uning dastlabki davri
Yuz yillik urush 1337–1453-yillarda Angliya va Fransiya o‘rtasida tanaffuslar bilan davom etdi. Filipp IV ning uch o‘g‘li birin-ketin hukmronlik qilib vafot etgach, 1328-yilda Kapetinglarning to‘g‘ri erkak vorisi qolmadi; Fransiya taxtiga Valualar xonadoni chiqdi, ammo Filipp IVning nabirasi bo‘lgan ingliz qiroli Eduard III o‘zini taxtga haqliroq deb e’lon qildi. Fransiya qiroli 1337-yilda inglizlarning Akvitaniyadagi yerlarini o‘z tasarrufiga olganini e’lon qilgach, Eduard III urush boshladi. Inglizlar 1340-yilda Fransiya flotini yengdi, 1346-yilda Kressi yonida fransuz qo‘shinini tor-mor etdi. Ingliz qo‘shinida intizom bor edi, qirol maosh to‘laydigan sardorlarga itoat qilgan, erkin dehqonlar orasidan olingan mohir kamonchilar ham g‘alabaga hissa qo‘shgan; fransuz ritsarlari esa har biri o‘zicha harakat qilgan. 1356-yilda Puate yonida ikki baravar ko‘p fransuz qo‘shini mag‘lub bo‘ldi, qirol Ioann Saxiy asir tushdi. Urush davomida soliqlar va talonchilikdan eng ko‘p dehqonlar azob chekdi. 1358-yil mayida Bove atrofida boshlangan qo‘zg‘olon «Jakeriya» deb ataladi («Jak» — dehqonga berilgan laqab). Unga ming-minglab kishi qo‘shildi, ular feodallar qal’alari va soliq hujjatlarini yondirdi, ammo Gilom Kal boshchiligidagi qo‘zg‘olon feodallar tomonidan bostirildi. Qo‘zg‘olon yengilgan bo‘lsa-da, u dehqonlar ahvoli naqadar og‘irligini ko‘rsatib berdi.
1337 e. → XIV asr e. · II ming yillik
Bizning kunimizdan: 689 yil oldin
Asr = 100 yil. 1-asr: 1–100-yillar. Eramizdan avvalgi yillar kamayib boradi.
Maktab ostonasidagi lavhada binoning ochilgan yili yozilgan. Bola joriy yildan ayirib, binoga necha yil bo‘lganini hisoblaydi. Sanalar orasidagi muddatni topish tarixda ham, kundalik hayotda ham kerak.
Tarixchilar voqealar orasidagi muddatni hisoblaydi, arxivchilar hujjat yoshini aniqlaydi, quruvchilar bino yoshini hisobga oladi.
Uyingizdagi yoki maktabingizdagi kitobda yozilgan chop yilini topib, undan beri necha yil o‘tganini hisoblang.
«Ikki qo‘shin»: bolalar ingliz va fransuz qo‘shinlarini ikki guruhga bo‘lib, yagona buyruq bilan harakat va tartibsiz harakat farqini sahnalashtiradi.