Yuz yillik urushning boshlanishi va uning dastlabki davri
Yuz yillik urush 1337–1453-yillarda Angliya va Fransiya o‘rtasida tanaffuslar bilan davom etdi. Filipp IV ning uch o‘g‘li birin-ketin hukmronlik qilib vafot etgach, 1328-yilda Kapetinglarning to‘g‘ri erkak vorisi qolmadi; Fransiya taxtiga Valualar xonadoni chiqdi, ammo Filipp IVning nabirasi bo‘lgan ingliz qiroli Eduard III o‘zini taxtga haqliroq deb e’lon qildi. Fransiya qiroli 1337-yilda inglizlarning Akvitaniyadagi yerlarini o‘z tasarrufiga olganini e’lon qilgach, Eduard III urush boshladi. Inglizlar 1340-yilda Fransiya flotini yengdi, 1346-yilda Kressi yonida fransuz qo‘shinini tor-mor etdi. Ingliz qo‘shinida intizom bor edi, qirol maosh to‘laydigan sardorlarga itoat qilgan, erkin dehqonlar orasidan olingan mohir kamonchilar ham g‘alabaga hissa qo‘shgan; fransuz ritsarlari esa har biri o‘zicha harakat qilgan. 1356-yilda Puate yonida ikki baravar ko‘p fransuz qo‘shini mag‘lub bo‘ldi, qirol Ioann Saxiy asir tushdi. Urush davomida soliqlar va talonchilikdan eng ko‘p dehqonlar azob chekdi. 1358-yil mayida Bove atrofida boshlangan qo‘zg‘olon «Jakeriya» deb ataladi («Jak» — dehqonga berilgan laqab). Unga ming-minglab kishi qo‘shildi, ular feodallar qal’alari va soliq hujjatlarini yondirdi, ammo Gilom Kal boshchiligidagi qo‘zg‘olon feodallar tomonidan bostirildi. Qo‘zg‘olon yengilgan bo‘lsa-da, u dehqonlar ahvoli naqadar og‘irligini ko‘rsatib berdi.
«Ikki qo‘shin»: bolalar ingliz va fransuz qo‘shinlarini ikki guruhga bo‘lib, yagona buyruq bilan harakat va tartibsiz harakat farqini sahnalashtiradi.