Britaniyadan Angliyaga
Rim legionlari 407-yilda Britaniyani tark etdi, shundan so‘ng oroldagi kelt-brittlar o‘zaro urushlarga berilib, shimoldagi pikt va skot hujumlariga duch keldi. Ulardan himoyalanish uchun brittlar german qabilalari — yut, angl va sakslarni yollagan; ular V asr o‘rtalaridan orolga ko‘chib kelib, o‘zlari yerni egallay boshladi. Yutlar Kent viloyatini oldi, ko‘p kelt Armorikaga ko‘chdi va u Bretan nomini oldi. Britt yo‘lboshchisi Amvrosiy Avrelian V asr oxiri – VI asr boshlarida angl-sakslarni bir muddat to‘xtatgan; uning nomi keyinchalik Artur haqidagi rivoyatlar bilan aralashib ketgan, ammo qirol Artur, Lanselot va Merlin — afsonaviy obrazlar. Angl-sakslar orolda 7 ta qirollik tuzdi; angllar nomidan keyinchalik til — ingliz tili, mamlakat esa Angliya («angllar yurti») deb atala boshlandi. IX asrda daniyalik vikinglar Angliyaning katta qismini zabt qilgach, Uesseks qiroli Buyuk Alfred (871–899) ularni to‘xtatib, mamlakatni ikkiga ajratdi; shimoliy-sharqiy qism Denlo («Daniya qonunlari yurti») deb atalgan. Alfred qal’alar — burglar qurdirgan, qo‘shin va flotni yangiladi, «Anglosakson solnomasi» tuzilishiga sabab bo‘ldi.
«Rivoyat yoki tarix?»: o‘quvchilar kartochkalarni ikki guruhga ajratadi — tarixiy (Amvrosiy Avrelian, Alfred, 407-yil) va afsonaviy (Artur, Merlin, Lanselot).