ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Jahon tarixi

Britaniyadan Angliyaga

Darslar 4 · 1 ta dars · T. O‘. Salimov, F. E. Sultonov. Jahon tarixi (milodiy V asr oxiridan – XV asr oxirigacha), 7-sinf. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2017 (qayta ishlangan va to‘ldirilgan 3-nashr)
4

Britaniyadan Angliyaga

Darslik: 21–25-betlar
MaqsadBritaniyaning german qabilalari tomonidan bosib olinishini, Artur haqidagi rivoyatlarni, Buyuk Alfred islohotlarini va Angliya nomining kelib chiqishini tushuntirish.
Yangi so‘zlar
angl-sakslar · Anglo-Saxonsdrujina · druzhina (war band)Denlo · Danelawburg · burh (fortified town)
Tushuntirish

Rim legionlari 407-yilda Britaniyani tark etdi, shundan so‘ng oroldagi kelt-brittlar o‘zaro urushlarga berilib, shimoldagi pikt va skot hujumlariga duch keldi. Ulardan himoyalanish uchun brittlar german qabilalari — yut, angl va sakslarni yollagan; ular V asr o‘rtalaridan orolga ko‘chib kelib, o‘zlari yerni egallay boshladi. Yutlar Kent viloyatini oldi, ko‘p kelt Armorikaga ko‘chdi va u Bretan nomini oldi. Britt yo‘lboshchisi Amvrosiy Avrelian V asr oxiri – VI asr boshlarida angl-sakslarni bir muddat to‘xtatgan; uning nomi keyinchalik Artur haqidagi rivoyatlar bilan aralashib ketgan, ammo qirol Artur, Lanselot va Merlin — afsonaviy obrazlar. Angl-sakslar orolda 7 ta qirollik tuzdi; angllar nomidan keyinchalik til — ingliz tili, mamlakat esa Angliya («angllar yurti») deb atala boshlandi. IX asrda daniyalik vikinglar Angliyaning katta qismini zabt qilgach, Uesseks qiroli Buyuk Alfred (871–899) ularni to‘xtatib, mamlakatni ikkiga ajratdi; shimoliy-sharqiy qism Denlo («Daniya qonunlari yurti») deb atalgan. Alfred qal’alar — burglar qurdirgan, qo‘shin va flotni yangiladi, «Anglosakson solnomasi» tuzilishiga sabab bo‘ldi.

Hozirgi chegaralarKent: jutlarBretan (Armorika)piktlar, skotlar
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bola xaritada mamlakat va hududlar nomini o‘qib, ular qadimgi xalqlar yoki qabilalarni eslatishini payqaydi. Joy nomlari eski tarixdan darak beradi.

Kim ishlatadi

Tilshunoslar va tarixchilar joy nomlari kelib chiqishini o‘rganadi, kartograflar nomlarni xaritaga yozadi, o‘lkashunoslar mahalliy nomlarni yig‘adi.

Bugun sinab ko‘ring

Yaqin atrofdagi ko‘cha, mahalla yoki joy nomlaridan birini tanlab, ma’nosini kattalardan yoki kitobdan so‘rab bilib oling.

Namunalar
Alfred xalq lashkarini ikki qismga bo‘lgan: bir yarmi xizmatda turganda, ikkinchi yarmi uyda dalada ishlagan, so‘ng ular almashgan — shunda qo‘shin doim tayyor, xo‘jalik ham to‘xtamagan.
«Bretan» (Fransiya shimoli-g‘arbi) nomi brittlarning ko‘chib kelishi tufayli paydo bo‘lgan.
Sinfda faoliyat

«Rivoyat yoki tarix?»: o‘quvchilar kartochkalarni ikki guruhga ajratadi — tarixiy (Amvrosiy Avrelian, Alfred, 407-yil) va afsonaviy (Artur, Merlin, Lanselot).

Mashq
1
Rim legionlari Britaniyani qaysi yili tark etgan?
2
Brittlar germanlarni nima uchun chaqirgan va bundan nima chiqqan?
3
Alfred qanday tadbirlar bilan vikinglarga qarshi turdi?
4
Nima uchun «Anglosakson solnomasi» muhim manba?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliQuyoshli qishloqqa yo‘lHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →