☰ Mundarija · Jahon tarixi

Muqaddas Rim imperiyasi

Darslar 5 · 1 ta dars · T. O‘. Salimov, F. E. Sultonov. Jahon tarixi (milodiy V asr oxiridan – XV asr oxirigacha), 7-sinf. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2017 (qayta ishlangan va to‘ldirilgan 3-nashr)
5

Muqaddas Rim imperiyasi

Darslik: 26–28-betlar
MaqsadGermaniya qirolligining paydo bo‘lishi, Otton I ning vengerlar ustidan g‘alabasi va Muqaddas Rim imperiyasining tashkil topishini bayon qilish.
Yangi so‘zlar
Muqaddas Rim imperiyasi · Holy Roman Empiregersog · dukeburg · burg (fortified town)yepiskop · bishop
Tushuntirish

Franklar imperiyasi 843-yilda bo‘linganidan so‘ng Sharqiy Frank qirolligi (kelajak Germaniya)da Karolinglar o‘rniga mahalliy zodagonlar 919-yilda Saksoniya gersogi Genrixni qirol qilib sayladi. Genrix I vengerlar bilan sulh tuzib, mudofaani kuchaytirdi: aholining bir qismini mustahkam burglarga joylashtirdi. Uning o‘g‘li Otton I (936–973) og‘ir qurollangan otliq ritsarlardan qo‘shin tuzdi va 955-yilda Augsburg yaqinidagi Lex daryosi bo‘yida vengerlarni qat’iy mag‘lub etdi; shundan keyin vengerlar Germaniyaga hujum qilmay qo‘ydi. 962-yilda Otton I ni papa Ioann XII Rimda imperator qilib toj kiydirdi, shu tariqa Muqaddas Rim imperiyasi vujudga keldi; u 1806-yilgacha mavjud bo‘ldi. Imperiyaga Germaniya va Shimoliy Italiyaning bir qismi kirgan, lekin Italiya shaharlari imperatorga to‘liq bo‘ysunmagan. Gersoglar kuchli bo‘lgani uchun Otton I yepiskop va abbatlarga yer va imtiyoz berib, ularni o‘z tayanchiga aylantirdi.

Namunalar
919 → Genrix I saylanadi; 955 → Lex daryosidagi jang; 962 → Otton I imperator bo‘ladi.
«Muqaddas» so‘zi nomga keyinroq, XII–XIII asrlarda qo‘shilgan: imperatorlar o‘z hokimiyatini Xudo bergan va cherkovni himoya qiladi deb bilgan.
Sinfda faoliyat

«Vaqt chizig‘i»: o‘quvchilar 843, 919, 936, 955, 962, 1806 sanalarini doskadagi chiziqqa izohlari bilan joylashtiradi.

Mashq
1
Germaniya qirolligi qachon va qanday paydo bo‘lgan?
2
Otton I vengerlarni qachon va qayerda yengdi?
3
Muqaddas Rim imperiyasi qaysi yillarda mavjud bo‘lgan?
4
Nima uchun Otton I cherkovga tayandi?