ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Jahon tarixi

Yuz yillik urushning yakuni va Fransiyaning birlashuvi

Darslar 25 · 1 ta dars · T. O‘. Salimov, F. E. Sultonov. Jahon tarixi (milodiy V asr oxiridan – XV asr oxirigacha), 7-sinf. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2017 (qayta ishlangan va to‘ldirilgan 3-nashr)
25

Fransiyada mutlaq monarxiya

Darslik: 95–97-betlar
MaqsadYuz yillik urushning davomi va yakunini, Janna d’Ark rolini hamda Fransiya markazlashuvining tugallanishini bayon qilish.
Yangi so‘zlar
Janna d’Ark · Joan of ArcAzenkur jangi · Battle of AgincourtOrlean · Orléansmutlaq monarxiya · absolute monarchy
Tushuntirish

1360-yilgi sulhga ko‘ra Fransiya hududining uchdan bir qismi inglizlarga o‘tdi. Qirol Karl V (1364–1380) harbiy islohotlar o‘tkazdi, flot va to‘pchilar qo‘shini tuzdi, bosh qo‘mondon Dyugeklen kichik janglar bilan yerlarning ko‘p qismini qaytardi. 1415-yilda inglizlar Normandiyaga qo‘shin tushirib, Azenkur jangida fransuz qo‘shinini yana yengdi; Burgundiya gersogi ular tomoniga o‘tdi, Parij olindi. 1420-yilgi shartnomaga ko‘ra, Angliya qiroli Fransiyaning ham merosxo‘ri deb tan olindi, fransuz valiahdi esa taxtdan mahrum etildi. Shunda ingliz bosqiniga qarshi xalq ko‘tarildi. 1429-yilda oddiy dehqon qizi Janna d’Ark valiahd Karl huzuriga kelib, fransuzlar g‘alaba qozonishiga ishontirdi; unga qo‘shin berildi va u Orleanni qamaldan ozod qilishga yordam berdi (u «Orlean qizi» deb nom oldi). Shundan keyin Reymsda Karl VII (1422–1461) toj kiydi. 1430-yilda Jannani burgundlar asir olib inglizlarga topshirdi, cherkov sudi uni o‘limga hukm qildi va 1431-yil 30-mayda Ruanda gulxanda yondirildi. Uning qahramonligi fransuzlarning vatanparvarlik tuyg‘usini oshirib, urushda burilish yasadi. 1453-yilda inglizlarda faqat Kale porti qoldi. G‘alaba qirol hokimiyatini kuchaytirdi: muntazam qo‘shin tuzila boshladi, soliqlar muntazam yig‘ildi. Lyudovik XI (1461–1483) Burgundiyaning g‘arbiy qismini qo‘shib oldi, Provans 1481-yilda qirolga o‘tdi, Karl VIII 1491-yilda Bretan gersogining qizi Annaga uylanishi bilan birlashish asosan yakunlandi.

1360Sulh1415Azenkur1420Shartnoma1429Orlean1431Janna d’Ark qatl etildi1453Urush tugadi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bola o‘z ko‘chasining ikki xil suratini (hozirgi va eski) yonma-yon qo‘yib, nima o‘zgarganini topadi. Oldin-keyin taqqoslash o‘zgarish sababini tushunishga yordam beradi. Tarixda ham urushdan oldin va keyingi holat shunday solishtiriladi.

Kim ishlatadi

Tarixchilar o‘zgarishlarni oldin-keyin taqqoslash orqali tushuntiradi, shahar rejalashtiruvchilar eski va yangi xaritalarni solishtiradi, restavratorlar binolarni tiklaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Xonangizning bugungi va bir hafta oldingi holatini eslab, uchta farqni yozing.

Namunalar
1415 Azenkur → 1420 shartnoma → 1429 Orlean → 1431 Jannaning qatli → 1453 urush tugadi.
Birlashuv yakuni: Burgundiya (g‘arbiy qismi), Provans (1481), Bretan (1491).
Sinfda faoliyat

«Janna d’Ark»: sinf ikki guruhga bo‘linib, Jannaning qirol bilan uchrashuvi va Orlean qamali sahnalarini ko‘rsatadi.

Mashq
1
Azenkur jangi qachon bo‘lgan va qanday natija bergan?
2
Janna d’Ark kim edi va nima qildi?
3
Urush qanday yakunlandi?
4
Fransiya birlashuvi asosan qaysi voqea bilan yakunlangan?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBahor qachon boshlanadi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →