Slavyanlar va ularda davlatlarning tashkil topishi
«Slavyanlar» atamasi yozma manbalarda VI asrdan Vizantiya tarixchilari asarlarida ishlatilgan. VI–VII asrlarda ular g‘arbda Elbadan sharqda Dnepr va undan narigacha, shimolda Boltiq dengizidan janubda Dunay va Bolqongacha bo‘lgan keng yerlarga tarqalgan va uch guruhga bo‘lingan: g‘arbiy (ulardan keyinchalik chexlar, polyaklar, slovaklar), janubiy (bolgarlar, serblar, xorvatlar, sloveniyaliklar va boshqalar) va sharqiy (keyinchalik ruslar, ukrainlar, belaruslar) slavyanlar. Ular dehqonchilik, uy chorvachiligi, hunarmandchilik va baliqchilik bilan shug‘ullangan; muhim masalalar xalq yig‘ini — «veche»da hal qilingan, boshida knyaz va drujina turgan. Dinlari tabiat kuchlari va ajdodlar ruhiga e’tiqodga asoslangan. Bolgariya podsholigi VII asr oxirida Bolqonda turkiy bulg‘orlar xoni Asparux tomonidan tuzilgan, keyinchalik mahalliy slavyanlar bilan aralashib ketgan va Simeon davrida (893–927) eng qudratli bo‘lgan. Chexiya davlati X asr boshlarida Premislovichlar sulolasi boshchiligida shakllandi; knyaz Vatslav (920–935 atrofida) xristianlikni qo‘llab-quvvatladi va o‘ldirildi, keyinchalik avliyo sifatida hurmat qilindi. Polsha davlatiga X asr o‘rtalarida knyaz Meshko I asos solgan, uning o‘g‘li Boleslav Jasur chegaralarni kengaytirgan.
«Slavyan xaritasi»: bolalar xaritada uch slavyan guruhini uch xil rangda bo‘yab, har bir guruhga kiruvchi xalqlarni yozadi.