German qabilalari va Rim imperiyasi
Milodiy IV–VI asrlarda Yevropani «Xalqlarning buyuk ko‘chishlari» qamrab oldi; bu jarayonni sharqdan kelgan xunn qabilalari boshlab bergan. Ko‘chishlarga aholining ko‘payishi, yangi yerlarga ehtiyoj, mulkiy tabaqalanishning kuchayishi va iqlim o‘zgarishlari ham sabab bo‘lgan. Rimliklar madaniy jihatdan o‘zlaridan orqada deb bilgan xalqlarni «varvarlar» deb atagan. German qabilalari (franklar, vestgotlar, ostgotlar, vandallar, burgundlar, langobardlar) Reyn va Elba daryolari havzasida yashagan, asosiy mashg‘uloti chorvachilik bo‘lgan, keyinroq dehqonchilik ham rivojlangan. Temir tishli omoch va ikki dalali almashlab ekish hosilni oshirgan. Qabilalar boshida konung turgan; urug‘chilikdan boylar va kambag‘allarga ajralish kuchaygan. German qabilalari asta-sekin Rim yerlarida o‘z qirolliklarini tuzdi, 476-yilda G‘arbiy Rim imperiyasi qulab, Yevropada feodal jamiyatga o‘tish davri boshlandi.
476 e. → V asr e. · I ming yillik
Bizning kunimizdan: 1550 yil oldin
Asr = 100 yil. 1-asr: 1–100-yillar. Eramizdan avvalgi yillar kamayib boradi.
Sinfga boshqa joydan yangi o‘quvchi keldi. Bolalar uning nega ko‘chib kelganini bilmaydi. Bola tarixdan odamlar yangi yer va yaxshiroq sharoit uchun ko‘chganini eslaydi va yangi do‘stga mehr bilan munosabatda bo‘ladi.
Tarixchilar odamlarning ko‘chishini o‘rganadi, o‘qituvchilar yangi kelganlarga moslashishda yordam beradi, aholi bilan ishlovchi mutaxassislar ko‘chish sabablarini tahlil qiladi.
Yangi o‘quvchini sinfga iliq kutib olish uchun ikkita yaxshi gap o‘ylab daftarga yozing.
| 1-dala | 2-dala |
|---|---|
| ekin ekiladi | shudgor (dam oladi) |
«Ko‘chish xaritasi»: sinf bo‘lib xaritada german qabilalarining dastlabki yashash joyini (Reyn–Elba) belgilaydi va ular keyinchalik egallagan o‘lkalarni (Galliya, Ispaniya, Shimoliy Afrika, Italiya, Britaniya) rangli strelkalar bilan ko‘rsatadi.