Amaliy mashg‘ulot
Narsaning balandligi deganda uning eng yuqori nuqtasidan u turgan tekis sirtgacha o‘tkazilgan perpendikulyar kesmaning uzunligini tushunamiz. Perpendikulyar chiziqni transportir yoki go‘niya bilan chizish mumkin. Transportir bilan berilgan nurga burchak qo‘yishda asosini nurga, markazini uchiga qo‘yib, kerakli bo‘linmaga nuqta belgilanadi; nurning har ikki yarimtekisligiga bittadan shunday burchak qo‘yiladi. Zinapoya uchun qulay burchak taxminan 30°–45°; juda tik zinapoya xavfli. Balandliklarni faqat past joylarda va kattalar bilan o‘lchang, baland joyga chiqmang.
Quyoshli kunda uzunligi o‘zining balandligiga teng soya tushganda quyosh nurlari 45° burchak ostida bo‘ladi. Shu paytda daraxt soyasi 9 m bo‘lsa, daraxt balandligi ham 9 m. Teng yonli to‘g‘ri burchakli uchburchakda ikki katet teng.
Yer o‘lchovchi baland narsalarni soyasi orqali baholaydi, quruvchi qiyalik burchagini tekshiradi, me’mor tomning qiyaligini rejalashtiradi.
Katakli qog‘ozga ikki kateti 4 katakdan bo‘lgan to‘g‘ri burchakli uchburchak chizing va uning o‘tkir burchaklari teng (45°) ekaniga ishonch hosil qiling.
«Balandlik o‘lcha»: stol, quti va kitob balandligini chizg‘ich yordamida o‘lchang; chizg‘ich asosga perpendikulyarmi, go‘niya bilan tekshiring.