☰ Mundarija · Geometriya

Yakuniy nazorat va xatolar ustida ishlash

Darslar 59 · 1 ta dars · Geometriya 7-sinf, tuzatilgan va to‘ldirilgan 3-nashr. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2017 (Xalq ta’limi vazirligi tasdiqlagan)
59

Yakuniy nazorat ishi va xatolar ustida ishlash

Darslik: 154–155-betlar
MaqsadYil yakuniy ishini bajarish va xatolar ustida ishlashni bilish.
Yangi so‘zlar
yakuniy nazorat · final testxato · mistaketahlil · analysistekshirish · checking
Tushuntirish

Yakuniy ishda masalalarni to‘rt bosqich bo‘yicha yeching: avval hammasini o‘qing, oson masalalardan boshlang, chizmani aniq chizing. Ish tugagach javoblarni tekshiring: burchaklar yig‘indisi 180° chiqyaptimi, tomonlar uchburchak tengsizligiga mosmi. Natijani olgach xatolar ustida ishlang: har bir xatoni yozib, sababini toping (hisob xatosi, teorema noto‘g‘ri qo‘llangani, chizma noaniqligi). Keyin masalani to‘g‘ri yeching va o‘xshash masalani yana yeching. Xato qilish — o‘rganishning bir qismi.

Namunalar
Xatoli yechim: teng yonli uchburchakning uchi 50°, o‘quvchi asosidagi burchakni ham 50° deb yozgan. Sababi: teng yonli uchburchakda asosidagi burchaklar teng, uchidagi emas. To‘g‘ri: (180° − 50°) : 2 = 65°.
Isbotdagi kamchilik: o‘quvchi «uch burchagi teng bo‘lgani uchun uchburchaklar teng» degan. Bu alomat emas. To‘g‘risi: TTT, TBT yoki BTB alomatlaridan birini ko‘rsatish kerak.
Sinfda faoliyat

Yakuniy ish xatolari uchun daftarga uch ustunli jadval tuzing: «xato», «sabab», «to‘g‘ri yechim».

Mashq
1
Uchburchakda 50°, 60° va 80° burchaklar yozilgan. Yig‘indisi necha?
2
Uchburchakning ikki burchagi 50° va 60°. Uchinchisi necha gradus?
3
Yakuniy ishda xato topilganda avval nima qilish kerak?
4
Nima uchun masalani boshqa usul bilan yana yechish foydali?