Berilgan to‘g‘ri chiziqqa perpendikulyar to‘g‘ri chiziq yasash. Kesmani teng ikkiga bo‘lish
1-masala. a chiziqning O nuqtasidan perpendikulyar yasash: markazi O da ixtiyoriy aylana a ni A va B da kesadi; markazlari A va B da, radiusi AB bo‘lgan aylanalar C nuqtada kesishadi; OC to‘g‘ri chiziq a ga perpendikulyar. Asoslash: △AOC va △BOC da AO = BO, AC = BC, CO umumiy, TTT bo‘yicha ∠AOC = ∠BOC, qo‘shni va teng bo‘lgani uchun ular 90°. 2-masala. a da yotmagan O nuqtadan perpendikulyar yasash: markazi O da a ni kesadigan aylana A va B ni beradi; markazlari A va B da shu radiusli aylanalar O₁ nuqtada ham kesishadi; OO₁ ⊥ a. Teorema: to‘g‘ri chiziqda yotmagan nuqtadan unga yagona perpendikulyar o‘tkazish mumkin. 3-masala. AB kesmani teng ikkiga bo‘lish: markazlari A va B da radiusi AB aylanalar C va C₁ da kesishadi; CC₁ chizig‘ining AB bilan kesishgan nuqtasi AB ning o‘rtasi.
Tikuvchi 60 sm li kvadrat dasturxonni to‘rtga buklab, markazini topadi. Ikki burma bir-biriga to‘g‘ri burchak ostida kesishadi va har biri tomonni 30 sm li ikki qismga bo‘ladi. Shu usulda o‘rtani va perpendikulyarni qurish mumkin.
Tikuvchi matoning markazini topadi, plitka yotqizuvchi xona markazini belgilaydi, duradgor taxta o‘rtasidan perpendikulyar chiziq o‘tkazadi.
To‘g‘ri to‘rtburchak qog‘ozni ikki yo‘nalishda yarimlab buking. Burmalar kesishgan nuqta markaz, kesishgan burchak esa daftar burchagi bilan tekshirilganda to‘g‘ri burchak ekanini ko‘ring.
«Buklab o‘rta top»: kesma uchlarini ustma-ust buklab burma chizig‘ini oling va uni sirkul yasashi bilan solishtiring.