☰ Mundarija · Geometriya

Teng yonli uchburchak va BTB alomati

Darslar 23–24 · 2 ta dars · Geometriya 7-sinf, tuzatilgan va to‘ldirilgan 3-nashr. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2017 (Xalq ta’limi vazirligi tasdiqlagan)
23

Teng yonli uchburchakning xossalari

Darslik: 60–61-betlar
MaqsadTeng yonli uchburchakning xossalarini bilish va qo‘llash.
Yangi so‘zlar
yon tomonlar · legsasos · baseasosidagi burchaklar · base anglesuchburchak uchi · apex
Tushuntirish

Teng yonli uchburchakning teng tomonlari yon tomonlar, uchinchi tomoni asos, asos qarshisidagi uch esa uchburchakning uchi deyiladi. Teorema: teng yonli uchburchakning asosidagi burchaklari teng. Isbot: AB = AC bo‘lsin va AL bissektrisa o‘tkazilsin; △BAL va △CAL da AL umumiy, AB = AC, ∠BAL = ∠CAL, demak TBT bo‘yicha △BAL = △CAL va ∠B = ∠C. Teorema: teng yonli uchburchakning asosiga tushirilgan bissektrisasi uning medianasi ham, balandligi ham bo‘ladi (chunki BL = LC va ∠ALB = ∠ALC, ular qo‘shni va teng, shuning uchun 90°). Xulosa: teng yonli uchburchak uchidan chiqqan bissektrisa, mediana va balandlik ustma-ust tushadi. Teng tomonli uchburchakda har bir tomonni asos deb olish mumkin, shuning uchun uning barcha burchaklari teng.

Namunalar
△ABC, AB = AC, ∠B = 54° bo‘lsa, ∠C = 54°.
△ABC, AB = AC, AL — bissektrisa, BC = 16 bo‘lsa, BL = LC = 8 va AL ⊥ BC.
Sinfda faoliyat

«Buklab tekshir»: teng yonli uchburchak qirqib (kattalar yordamida), uchidan buklang: asos burchaklari ustma-ust tushadimi?

Mashq
1
Teng yonli △ABC (AB = AC) da ∠B = 47°. ∠C?
2
Teng yonli uchburchak asosi 20 sm, uchidan asosga bissektrisa tushirilgan. Bissektrisa asosni qanday kesmalarga ajratadi? Har biri necha sm?
3
Teng tomonli △ABC da ∠A = α. ∠B va ∠C haqida nima deyish mumkin?
4
Nima uchun teng yonli uchburchak asosiga tushirilgan bissektrisa asosga perpendikulyar?