Ikki to‘g‘ri chiziqning parallellik alomatlari
Parallellik alomati ikki chiziqning parallel ekanini aniqlash imkonini beradi. Teorema: agar ikki to‘g‘ri chiziq va kesuvchi hosil qilgan ichki almashinuvchi burchaklar teng bo‘lsa, bu ikki to‘g‘ri chiziq parallel. Isbot g‘oyasi: kesuvchining a va b dagi nuqtalari A va B bo‘lsin. Burchaklar to‘g‘ri bo‘lsa, a va b AB ga perpendikulyar, demak parallel. Aks holda AB ning o‘rtasi O dan a ga perpendikulyar OC tushirib, uning b bilan kesishgan nuqtasini D deymiz; △AOC va △BOD da AO = BO, vertikal burchaklar teng, berilgan burchaklar teng, shuning uchun BTB bo‘yicha △AOC = △BOD. Demak ∠C = ∠D = 90°, ya’ni a va b CD ga perpendikulyar, shuning uchun parallel. Amalda: ichki almashinuvchi burchaklar teng ekanini ko‘rsatish — chiziqlar parallel ekanini isbotlaydi.
Plitka yotqizuvchi ikki qatorning parallelligini tekshirish uchun ustiga uchinchi taxta qo‘yadi. Agar ichki almashinuvchi burchaklar teng bo‘lsa, qatorlar parallel. Chizg‘ich bilan masofa o‘lchash shart emas.
Plitka yotqizuvchi qatorlarni tekis qo‘yadi, duradgor ikki taxtaning parallelligini tekshiradi, yer o‘lchovchi ikki chiziqning parallelligini burchaklar bilan isbotlaydi.
Ikkita qalamni varaq ustiga uchinchi qalamga ko‘ndalang qo‘ying. Ichki almashinuvchi burchaklar teng bo‘lguncha birini suring (daftar burchagi bilan solishtiring), so‘ng ikki qalam parallel ko‘rinishini tekshiring.
«Parallelmi?»: kartochkalarda burchaklar berilgan; guruhlar «ha» yoki «yo‘q» deb javob beradi va sababini aytadi.