ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geometriya

Burchakni ko‘chirish va bissektrisa yasash

Darslar 49–50 · 2 ta dars · Geometriya 7-sinf, tuzatilgan va to‘ldirilgan 3-nashr. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2017 (Xalq ta’limi vazirligi tasdiqlagan)
49

Berilgan burchakka teng burchakni yasash

Darslik: 128–129-betlar
MaqsadBerilgan burchakka teng burchak yasashni bilish.
Yangi so‘zlar
burchak yasash · angle constructionyoy · arcaylana kesishuvi · intersection of circlesTTT bilan asoslash · justification by SSS
Tushuntirish

Berilgan A burchakka teng burchakni O nurga qo‘yish: 1) markazi A da ixtiyoriy aylana chizamiz, u burchak tomonlarini B va C da kesadi; 2) shu radiusli, markazi O da aylana chizamiz, u nurni C₁ da kesadi; 3) markazi C₁ da, radiusi BC bo‘lgan aylana chizamiz, u oldingi aylanani B₁ nuqtada kesadi; 4) OB₁ nurni o‘tkazamiz. Asoslash: △ABC va △OB₁C₁ da AB = OB₁, AC = OC₁, BC = B₁C₁ (yasashga ko‘ra), TTT bo‘yicha teng, shuning uchun ∠B₁OC₁ = ∠A. Masala nurga nisbatan ikki yarimtekislikda ikkita yechimga ega. Ikki burchak yig‘indisi yoki ayirmasiga teng burchak ham shu usul bilan yasaladi.

ααACBOC1B1
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Duradgor eski plitkaning burchagini yangi taxtaga ko‘chirmoqchi. Burchak o‘lchagichsiz ham sirkul bilan burchakni ko‘chirish mumkin. Ikkita ko‘chirilgan burchakni yonma-yon qo‘ysa, masalan 30° + 45° = 75° burchak chiqadi.

Kim ishlatadi

Duradgor burchakni boshqa taxtaga ko‘chiradi, tikuvchi andaza burchagini nusxalaydi, ustalar eskirgan detalning burchagini aniq tiklaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Daftar varag‘ining burchagini qog‘ozga qalam bilan ikki marta yonma-yon chizing va 90° + 90° = 180° bo‘lishini, ya’ni to‘g‘ri chiziq hosil bo‘lishini tekshiring.

Namunalar
60°OC1B1
60° li burchak yasash: ixtiyoriy O nurda C₁ ni oling, markazi O va C₁ da, radiusi OC₁ bo‘lgan aylanalar kesishgan nuqtani B₁ deb OB₁ ni o‘tkazing: △OB₁C₁ teng tomonli.
30°50°O
Ikki burchak 30° va 50° yig‘indisiga teng burchak yasaymiz: bitta nurga ularni qo‘shni qilib qo‘yamiz; hosil burchak 80°.
Sinfda faoliyat

«Burchakni ko‘chir»: bitta burchakni sirkul bilan boshqa nurga ko‘chiring (kattalar yordamida) va transportir bilan tekshiring.

Mashq
1
Ikki burchak 25° va 40°. Yig‘indisiga teng burchak yasalsa, u necha gradus?
25°40°O
2
Ikki burchak 70° va 20°. Ayirmasiga teng burchak necha gradus?
20°?O
3
Berilgan burchakni nurga qo‘yishda nechta yechim bor?
4
Nima uchun yasalgan burchak berilgan burchakka teng?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliIpak yo‘li vaqt chizig‘iHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →