☰ Mundarija · Geometriya

Masalalar. To‘g‘ri burchakli uchburchak

Darslar 39–40 · 2 ta dars · Geometriya 7-sinf, tuzatilgan va to‘ldirilgan 3-nashr. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2017 (Xalq ta’limi vazirligi tasdiqlagan)
39

Masalalar yechish

Darslik: 102–103-betlar
MaqsadBurchaklar yig‘indisi va tashqi burchak yordamida masalalar yechish.
Yangi so‘zlar
to‘rtburchak · quadrilateralyig‘indi 360° · sum 360°nisbat · ratiotenglama · equation
Tushuntirish

Masalalarda chizmaga qarab qaysi uchburchak ustida ishlashni tanlaymiz. Teng yonli uchburchakda asosidagi burchaklar teng, shuning uchun bitta burchak ma’lum bo‘lsa, qolganlari topiladi. Vertikal va qo‘shni burchaklar yordam beradi. To‘rtburchakning burchaklari yig‘indisi 360°: uni diagonal bilan ikki uchburchakka ajratib, 180° + 180° = 360° ni hosil qilamiz. Burchaklar nisbat bilan berilsa, ularni kx deb olib, yig‘indini tenglaymiz. Har bir qadamda qaysi teorema ishlatilganini yozib boring.

Namunalar
To‘rtburchakning uch burchagi 80°, 95° va 100° bo‘lsa, to‘rtinchisi 360° − 275° = 85°.
Teng yonli △ABC (AB = BC) da ∠B = 100° bo‘lsa, ∠A = ∠C = (180° − 100°) : 2 = 40°.
Sinfda faoliyat

«Diagonal»: to‘rtburchak chizing, diagonal bilan ikki uchburchakka ajrating, burchaklarini o‘lchab yig‘indisini 360° bilan solishtiring.

Mashq
1
To‘rtburchak burchaklari 70°, 110°, 90° va x. x?
2
To‘rtburchak burchaklari 1 : 2 : 3 : 4 nisbatda. Eng katta burchagi?
3
Uchburchakning ikki burchagi 55° va 75°. Uchinchi burchagiga qo‘shni tashqi burchak?
4
Nima uchun to‘rtburchak burchaklari yig‘indisi 360°?