☰ Mundarija · Geometriya

I bob takrorlash

Darslar 9 · 1 ta dars · Geometriya 7-sinf, tuzatilgan va to‘ldirilgan 3-nashr. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2017 (Xalq ta’limi vazirligi tasdiqlagan)
9

Bob bo‘yicha takrorlash

Darslik: 22–23-betlar
MaqsadI bobda o‘rganilgan tushuncha, aksioma va xossalarni takrorlash.
Yangi so‘zlar
aksioma · axiomyarimtekislik · half-planekesma o‘rtasi · midpointgeometrik o‘rin · locus
Tushuntirish

Bobning asosiy tushunchalari: nuqta, to‘g‘ri chiziq, tekislik (ta’rifsiz), kesma, nur, yarimtekislik, aylana, doira. Aksiomalar: ikki nuqtadan bitta to‘g‘ri chiziq o‘tadi; to‘g‘ri chiziqda uch nuqtadan bittasi orada yotadi; to‘g‘ri chiziq tekislikni ikki yarimtekislikka ajratadi; nurga berilgan kesmaga teng yagona kesma qo‘yiladi; B nuqta A va C orasida bo‘lsa AC = AB + BC. Yodda tuting: n ta nuqta (hech qaysi uchtasi bir chiziqda emas) n(n − 1) : 2 ta to‘g‘ri chiziq beradi. Diametr d = 2r. Masalani yechishda avval chizma chizing va nuqtalarning tartibi bir nechta bo‘lishi mumkinligini tekshiring.

Namunalar
5 ta nuqta, hech qaysi uchtasi bir chiziqda emas: 5 · 4 : 2 = 10 ta to‘g‘ri chiziq.
AB = 5 va BC = 3 bo‘lsa, AC = 8 yoki AC = 2 (A, B, C bir to‘g‘ri chiziqda).
Sinfda faoliyat

«Bob viktorinasi»: ikki jamoa navbat bilan ta’rif yoki aksiomani aytadi, raqib jamoa unga mos chizma chizadi.

Mashq
1
To‘g‘ri chiziqda A, B, C, D nuqtalar shu tartibda. AB = 3, BC = 4, CD = 5. AD = ?
2
Hech qaysi uchtasi bir chiziqda yotmaydigan 7 ta nuqtadan nechta to‘g‘ri chiziq o‘tadi?
3
15 sm uzunlikdagi AB kesmada C nuqta shunday: AC = 2 · CB. AC necha sm?
4
Nima uchun «ikki nuqtadan bitta to‘g‘ri chiziq o‘tadi» jumlasini isbotlamaymiz?