ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geometriya

Yasashga doir masalalar va VI bob takrorlash

Darslar 53–54 · 2 ta dars · Geometriya 7-sinf, tuzatilgan va to‘ldirilgan 3-nashr. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2017 (Xalq ta’limi vazirligi tasdiqlagan)
53

Masalalar yechish

Darslik: 136–137-betlar
MaqsadYasashga doir masalalarni yechish usullarini qo‘llash.
Yangi so‘zlar
yasash rejasi · construction planikki tomon va burchak · two sides and an angleto‘g‘ri burchakli uchburchak · right triangletekshirish · verification
Tushuntirish

Yasashga doir masalada avval nima berilgani va nimani yasash kerakligi aniqlanadi, so‘ng yasash rejasi tuziladi: asosiy qismlarni birin-ketin yasab boramiz, har bir qadamni asoslaymiz va oxirida natijani tekshiramiz. Ikki tomoni va ular orasidagi burchagi bo‘yicha uchburchak yasash: burchakni yasaymiz, tomonlariga berilgan kesmalarni qo‘yamiz, uchlarini tutashtiramiz (TBT). To‘g‘ri burchakli uchburchakni katetlari bo‘yicha: perpendikulyar chiziqlar yasab, ularga katetlarni qo‘yamiz (KK). Teng yonli uchburchakni asosi va yon tomoni bo‘yicha yasash uchun uchta tomon yetarli (TTT). Teng uchburchak yasashda berilgan uchburchakning mos tomonlari va burchaklarini ko‘chirish yetarli.

BerilganYasash asosi
ikki tomon va orasidagi burchakTBT
tomon va unga yopishgan ikki burchakBTB
uchta tomonTTT
ikki katetKK
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bog‘ loyihasida uchburchak gulzorning ikki tomoni 8 m va 6 m, orasidagi burchak 60°. 1 sm = 2 m masshtabda qog‘ozga 4 sm va 3 sm kesmalar va 60° burchak chiziladi, uchinchi tomon chizmadan o‘lchanadi. Chizma qurilishdan oldin xatoni ko‘rsatadi.

Kim ishlatadi

Me’mor va bog‘ dizayneri qurilishdan oldin chizma chizadi, yer o‘lchovchi uchastka shaklini masshtabda tushiradi, muhandis detalni chizmada tekshiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Daftar burchagida kateti 2 va 3 katak bo‘lgan to‘g‘ri burchakli uchburchak chizing va gipotenuzani chizg‘ich bilan o‘lchang (taxminan 3,6 sm bo‘lishi kerak, katak 1 sm bo‘lsa).

Namunalar
40°5 sm6 smABC
AB = 5 sm, AC = 6 sm, ∠A = 40°: burchakni yasaymiz, tomonlariga AB va AC ni qo‘yamiz, B va C ni tutashtiramiz — TBT bo‘yicha uchburchak yagona.
5 sm4 sm3 smABC
Katetlari 3 va 4 sm to‘g‘ri burchakli uchburchakning perimetri 3 + 4 + 5 = 12 sm (gipotenuza chizmadan o‘lchanganda 5 sm).
Sinfda faoliyat

«Reja tuz»: guruhlar «ikki tomon va burchak bo‘yicha uchburchak» uchun yasash rejasini yozadi, boshqa guruh uni bajaradi.

Mashq
1
Ikki tomoni 6 va 8 sm, ular orasidagi burchak 50° bo‘lgan uchburchak nechta bo‘ladi (shakli bo‘yicha farq qilmaydigan)?
2
Katetlari 6 va 8 sm to‘g‘ri burchakli uchburchak yasaldi; gipotenuza 10 sm. Perimetri?
10 sm8 sm6 smABC
3
Asosi 8 sm, yon tomoni 5 sm teng yonli uchburchak perimetri?
8 sm5 sm5 smABC
4
Nima uchun yasashdan keyin tekshirish kerak?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliXotira kuni arafasida: xotira sayriHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →