ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geometriya

Uchburchak burchaklari yig‘indisi. Tashqi burchak

Darslar 37–38 · 2 ta dars · Geometriya 7-sinf, tuzatilgan va to‘ldirilgan 3-nashr. «Yangiyo‘l Poligraf Servis», Toshkent, 2017 (Xalq ta’limi vazirligi tasdiqlagan)
37

Uchburchak ichki burchaklarining yig‘indisi haqidagi teorema

Darslik: 98–99-betlar
MaqsadUchburchak ichki burchaklari yig‘indisi teoremasini bilish va qo‘llash.
Yangi so‘zlar
ichki burchaklar · interior anglesburchaklar yig‘indisi · angle sumteng yonli uchburchak · isosceles trianglenisbat · ratio
Tushuntirish

Teorema: uchburchak ichki burchaklarining yig‘indisi 180° ga teng, ya’ni ∠A + ∠B + ∠C = 180°. Isbot: A uchidan BC ga parallel a chiziq o‘tkazamiz. a va BC parallel bo‘lgani uchun a bilan AB hosil qilgan ichki almashinuvchi burchak ∠B ga, a bilan AC hosil qilgan ichki almashinuvchi burchak ∠C ga teng. A uchida ∠B, ∠A va ∠C ga teng uch burchak birgalikda yoyiq burchak hosil qiladi, shuning uchun ∠A + ∠B + ∠C = 180°. Bu teoremadan har qanday uchburchakda ko‘pi bilan bitta to‘g‘ri yoki o‘tmas burchak borligi kelib chiqadi. Masalalarda noma’lum burchaklarni x yoki nisbatdagi qismlar orqali belgilab, ularning yig‘indisini 180° ga tenglaymiz.

βαγβγaABC
ABC
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Yelkan tikuvchi uchburchak mato kesadi: ikki burchagi 55° va 65°. Uchinchi burchak 180° - 55° - 65° = 60°, uni o‘lchash shart emas. Uchburchak burchaklari yig‘indisi doim 180°.

Kim ishlatadi

Yer o‘lchovchi uchburchaklar orqali joyni o‘lchaydi, tikuvchi uchburchak bo‘laklarni mos qiladi, dengizchi yo‘nalishlar orasidagi burchakni hisoblaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Daftarga uchburchak chizing, ikki burchagini o‘lchang (yoki daftar burchagi bilan baholang), uchinchisini 180° dan ayirib toping, so‘ng o‘lchab solishtiring.

Namunalar
50°65°65°ABC
△ABC da ∠A = 50°, ∠B = 65° bo‘lsa, ∠C = 180° − 50° − 65° = 65°.
3x4x5xABC
Uchburchak burchaklari 3 : 4 : 5 nisbatda: 3x + 4x + 5x = 180°, x = 15°; burchaklar 45°, 60°, 75°.
Sinfda faoliyat

«Yirtilgan burchaklar»: qog‘oz uchburchakning burchaklarini yirtib (qaychisiz), uchlarini bir nuqtaga yonma-yon qo‘ying: ular to‘g‘ri chiziq hosil qiladi.

Mashq
1
△ABC da ∠A = 72°, ∠B = 38°. ∠C necha gradus?
72°38°?ABC
2
Teng yonli uchburchakning uchidagi burchagi 40°. Asosidagi burchagi necha gradus?
40°xxABC
3
Uchburchak burchaklari 1 : 2 : 3 kabi nisbatda. Eng katta burchagini toping.
4
Nima uchun uchburchakda ikkita o‘tmas burchak bo‘lishi mumkin emas?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYomg‘ir plashi uchun mato tanlashHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →