ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geografiya

Okruglar qiyosi va yakuniy takrorlash

Darslar 67–68 · 2 ta dars · P. G‘ulomov, H. Vahobov, P. Baratov, M. Mamatqulov. Geografiya (O‘rta Osiyo tabiiy geografiyasi. O‘zbekiston tabiiy geografiyasi), 7-sinf. Qayta ishlangan va to‘ldirilgan beshinchi nashri. «O‘qituvchi» NMIU, Toshkent, 2017
68

Umumlashtiruvchi takrorlash

Darslik: 169-bet
MaqsadII bo‘lim mavzularini umumlashtirib takrorlash: O‘zbekiston tabiati va hududlari.
Yangi so‘zlar
tabiiy kompleks · natural complexbalandlik mintaqalari · altitude beltsma’muriy hudud · administrative unitekologik muammo · ecological problem
Tushuntirish

O‘zbekiston ma’muriy jihatdan 12 viloyat, Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Toshkent shahridan iborat. Tabiiy jihatdan u 11 okrugga bo‘linadi. Ular ma’muriy bo‘linishga to‘liq mos kelmaydi, lekin asosan quyidagicha: Farg‘ona okrugi — Farg‘ona, Andijon, Namangan viloyatlari; Mirzacho‘l — Sirdaryo va Jizzax; O‘rta Zarafshon — Samarqand va Navoiy; Quyi Zarafshon — Buxoro; Qashqadaryo va Surxondaryo — o‘z nomli viloyatlar; Chirchiq-Ohangaron — Toshkent viloyati va Toshkent shahri; Quyi Amudaryo — Xorazm va Qoraqalpog‘iston janubi; Ustyurt, Orol va Qizilqumning bir qismi — asosan Qoraqalpog‘iston. Takrorlash uchun yodda tuting: cho‘l hududning taxminan 70 foizi; O‘zbekistonning eng baland nuqtasi Hazrat Sulton (4643 m); eng uzun daryo Sirdaryo, eng sersuv daryo Amudaryo; Orol dengizi qurib, Orolqum paydo bo‘ldi; asosiy ekologik muammolar — suv va havo ifloslanishi, tuproq sho‘rlanishi va eroziyasi, hayvon-o‘simlik turlarining kamayishi. Yechimlar — tabiiy resurslarni tejash, tozalash inshootlari, qo‘riqxonalar va «Qizil kitob».

Tabiiy okrugViloyatlar
Farg‘onaFarg‘ona, Andijon, Namangan
Mirzacho‘lSirdaryo, Jizzax
O‘rta ZarafshonSamarqand, Navoiy
Quyi ZarafshonBuxoro
Chirchiq-OhangaronToshkent viloyati va shahri
Quyi AmudaryoXorazm, Qoraqalpog‘istonning janubi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bola o‘tgan mavzuni bir necha kundan keyin qayta eslashga urinadi va xatolarini tuzatadi. Qayta takrorlash bilimni mustahkamlaydi, shuning uchun keyingi imtihon yoki yangi bo‘limda ham yordam beradi.

Kim ishlatadi

Talabalar va o‘qituvchilar qayta takrorlash orqali bilimni saqlaydi, sportchilar mashqni takrorlaydi, musiqachilar asarni qayta ijro etadi.

Bugun sinab ko‘ring

O‘zbekistonning kichik xaritasini xotiradan chizing va eslab qolgan uchta joyni yozing.

Namunalar
Qashqadaryo qaysi okrug va viloyatga kirishini bilish uchun avval viloyat chegarasini, so‘ng okrug chegarasini xaritadan taqqoslash kerak.
Okruglar bo‘yicha dam olish yo‘nalishini tanlashda: tog‘ uchun Chirchiq-Ohangaron yoki Surxondaryo, qadimiy voha uchun Buxoro va Samarqand.
Sinfda faoliyat

«Viktorina»: guruhlarda 11 okrugdan 10 ta savol tuzib, bir-biringizga javob bering; savollar soni: balandlik, iqlim, daryo, qo‘riqxona, ekologik muammo bo‘yicha.

Mashq
1
O‘zbekiston ma’muriy jihatdan nechta viloyatdan iborat?
2
11 tabiiy okrugdan nechtasi tekislikda va nechtasi tog‘oldi hamda tog‘da?
3
12 viloyat, 1 respublika (Qoraqalpog‘iston) va 1 shahar (Toshkent): jami necha ma’muriy birlik?
4
Orolning qurishi O‘zbekistondagi qaysi okruglar tabiatiga ta’sir qildi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYozgi ekspeditsiya: qayerga boramiz?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →