Qizilqum tabiiy geografik okrugi
Okrug Qizilqum cho‘lining respublikamizga qarashli qismini egallaydi va asosan ikki daryo — Amudaryo bilan Sirdaryo orasida yotadi. Shimoli-g‘arbda Quyi Amudaryo, janubi-sharqda Zarafshon, sharqda Mirzacho‘l okruglari bilan chegaralanadi; janubi-g‘arbda Turkmaniston, shimoli-sharqda Qozog‘iston bilan davlat chegarasi o‘tadi. Yer yuzasi janubi-sharqdan shimoli-g‘arbga pasayadi: o‘rtacha 200–300 m, janubi-sharqda 350–400 m, shimoli-g‘arbda 100 m. Eng past joyi Mingbuloq botig‘i (dengiz sathidan 12 m past), eng baland joyi Tomditovdagi Oqtov cho‘qqisi (974 m). Ko‘p qismini qum marzalari, do‘ng qumlar, barxanlar va taqirlar bilan qoplangan qumli tekisliklar egallaydi. Marza va do‘ng qumlar o‘simlik bilan mustahkamlangan, barxanlar kam va ko‘proq Amudaryo bo‘ylarida hamda quduqlar atrofida uchraydi. Markazida Quljuqtov (785 m), Tomditov (974 m), Bo‘kantov (764 m) kabi past tog‘lar bor. Qizilqum Turon plitasida yotadi: asosi paleozoy qattiq jinslari, ustini qum, gil, qumtosh qoplagan; neogengacha Tetis dengizi ostida bo‘lgan. Oltin (Muruntov), uran (Uchquduq), gaz (Gazli), oltingugurt, mis, feruza kabi qazilmalar bor.
«Qum modeli»: patnisga qum solib, shamolni puflab barxanning qanday siljishini kuzating (ko‘zni himoya qiling, kattalar yordamida ishlang).