O‘zbekiston tuproqlari, o‘simlik va hayvonot dunyosi
Tuproq, o‘simlik va hayvonlar relyef hamda iqlimga bog‘liq holda joylashadi. K. Z. Zokirov to‘rt mintaqani ajratgan: cho‘l, adir, tog‘ va yaylov. Cho‘l mintaqasi O‘zbekiston hududining taxminan 70 foizini egallaydi; tuprog‘i sur-qo‘ng‘ir, qumli cho‘l, taqir, sho‘rxok va bo‘z turlariga bo‘linadi, chirindisi juda kam (taxminan 0,3–1 foiz). Bahorda cho‘lda lola, boychechak kabi efemerlar o‘sib, yozda qurib qoladi, saksovul, juzg‘un, cherkez kabi qurg‘oqchilikka chidamli o‘simliklar esa qoladi. Cho‘l hayvonlari qum rangida, ko‘pi tunda faol: jayron, yumronqoziq, qo‘shoyoq, echkemar, ilonlar. Adir mintaqasi taxminan 400–500 dan 1000–1200 m gacha, bo‘z tuproqda chirindi 1,5–4 foiz bo‘lgani uchun u cho‘ldan unumdor. Tog‘ mintaqasi (taxminan 1000–1200 dan 2700–2800 m gacha)da chirindi 4–6 foizgacha boradi, 1400–2500 m da archa, yong‘oq va terak o‘rmonlari uchraydi. Yaylov mintaqasi 2700–2800 m dan yuqorida, subalp va alp o‘tloqlaridan iborat; bu yerda alqor, tog‘ takasi, qor barsi va sug‘ur yashaydi.
«Mintaqa jadvali»: daftarda 4 ustunli jadval chizing (cho‘l, adir, tog‘, yaylov) va har biriga balandlik, tuproq, 2 o‘simlik, 2 hayvonni yozing. Tabiatda hasharot, ilon, chayon va qoraqurtlarga tegmang, o‘simliklarni ildizi bilan yulmang.