Adir, tog‘ va yaylov o‘simliklari; hayvonot dunyosi

Adirlar — cho‘l bilan tog‘lar o‘rtasidagi oraliq zona, dengiz sathidan taxminan 500–700 dan 1200–1600 m gacha bo‘lgan tog‘oldi qirlari. Ularda bahorda tez rivojlanadigan rang, qo‘ng‘irbosh kabi o‘tlar, bug‘doyiq va qizil shuvoq ko‘p, toshloq joylarda esa pista, bodom kabi butalar o‘sadi. Tog‘ mintaqasi taxminan 1200–1500 dan 2800–3000 m gacha; u adirdan salqinroq (iyulda o‘rtacha harorat 17–19°C dan oshmaydi) va namroq (600–800, ayrim joylarda 1000 mm gacha yog‘in). Quyi qismida tog‘-dasht o‘tlari va na’matakzorlar, yuqoriroqda archa, zarang, yong‘oq, yovvoyi olma va olcha o‘rmonlari uchraydi; Shimoliy Tyanshanda 2000–2800 m da qoraqarag‘ayli ignabargli o‘rmonlar bor. Taxminan 2700–2800 m dan baland joylarni tog‘ yaylovlari — subalp va alp o‘tloqlari egallaydi: bu yerda yoz qisqa va salqin, qish sovuq va qorli, o‘tlar past bo‘yli, lekin gullari rang-barang.