Ustyurt tabiiy geografik okrugi

O‘zbekiston hududiga Ustyurt platosining faqat janubi-sharqiy bo‘lagi kiradi; bu respublikaning eng shimoli-g‘arbiy chekkasi. Uning shimoliy va g‘arbiy qo‘shnisi Qozog‘iston, janubiy qo‘shnisi Turkmaniston, sharqda esa Orol hamda Quyi Amudaryo okruglari joylashgan. Ustyurt — quruq iqlim ta’sirida yemirilgan plato bo‘lib, balandligi 100–200 m, atrofi tik jarliklar — chinklar bilan o‘ralgan; Orol qirg‘og‘ida chink balandligi 190 m gacha yetadi. Plato Turon plitasida yotadi: asosi paleozoy jinslari, ustini qalinligi 3–4,5 km li mezozoy va kaynozoy ohaktosh, mergel, gil qoplagan. U dengiz tagidan neogenning oxirida, to‘rtlamchi davr boshlarida quruqlikka aylangan. Plato kenglik bo‘ylab yo‘nalgan bukilma va ko‘tarilmalardan iborat: Shimoliy Ustyurt bukilmasi (taxminan 100 m), Kassarma ko‘tarilmasi (219 m), Borsakelmas botig‘i (eng past joyi 63 m), Qorabovur ko‘tarilmasi (292 m), Asaka-Ovdon botig‘i. Ko‘tarilmalar balandliklarga, bukilmalar botiqlarga mos keladi. Botiqlarda sho‘rxoklar bor. Ustyurtda neft va gaz, turli tuzlar va qurilish materiallari konlari mavjud.