Takrorlash
I bo‘limda O‘rta Osiyo Yevrosiyo markazidagi berk, keskin kontinental iqlimli tabiiy o‘lka sifatida o‘rganildi. Uning geografik o‘rni, chegaralari va tekshirilish tarixini, xaritalar, masshtab, vaqt va soat mintaqalari bilan ishlashni bilib oldingiz. Yer yuzasi tekislik va tog‘larga bo‘linadi; Turon tekisligi, Ustyurt, Tyanshan va Pomir eng muhim relyef hududlari. Iqlim Quyosh radiatsiyasi, havo massalari va relyef ta’sirida shakllanadi, ikki iqlimiy kichik o‘lka — Qozog‘iston va Turon — ajratiladi. Suvlar notekis taqsimlangan: tog‘lar suv to‘playdi, tekisliklar uni sarflaydi; Amudaryo va Sirdaryo asosiy daryolar, Orol muammosi esa asosiy ekologik fojia. Tuproq, o‘simlik va hayvonot dunyosi tabiat zonalari va balandlik mintaqalari bo‘yicha o‘zgaradi, tabiatni muhofaza qilish esa hamma uchun zarur.
Test oldidan bola bir varaqda qisqa xulosa tuzadi: qaysi sabab qanday oqibatga olib kelishini o‘qlar bilan ko‘rsatadi. Shunda bir mavzu boshqasi bilan bog‘lanadi va eslab qolish osonlashadi.
Talabalar va tadqiqotchilar mavzuni xulosa qiladi, jurnalistlar murakkab voqeani qisqa tushuntiradi, muhandislar tizim bog‘liqliklarini chizadi.
Uyda kimgadir yoki o‘zingizga baland ovozda, daftarsiz, I qismdan bitta narsani ikki gapda aytib bering.
| Iqlim | Qish va yog‘in |
|---|---|
| Qozog‘iston | qattiq qish, tekis yog‘in |
| Turon | yumshoq qish, bahor yog‘ini, quruq yoz |
«Bilimlar poyezdi»: sinf navbat bilan I bo‘limdagi bitta mavzuni nomlab, bitta muhim faktni aytadi; oxirgi savol-javobni kim topa olmasa, poyezd to‘xtaydi.