Ishqalanish kuchi. Tinchlikdagi ishqalanish
Bir jism boshqa jism sirtida harakatlanishga urinsa yoki harakatlansa, tegib turgan sirtlar orasida harakatga to‘sqinlik qiluvchi ishqalanish kuchi paydo bo‘ladi. Sababi — sirtlarning g‘adir-budurligi va molekulalararo tortishish. Ishqalanish kuchi harakat yo‘nalishiga qarama-qarshi, sirtlarga urinma bo‘ylab yo‘nalgan. Tinchlikdagi ishqalanish jismni qo‘zg‘atishga urinishda paydo bo‘ladi: u tashqi kuchga son jihatdan teng, qarama-qarshi, shuning uchun jism qimirlamaydi. Tashqi kuch ortsa, tinchlikdagi ishqalanish ham ma’lum maksimal qiymatgacha ortadi; undan oshgach jism sirpana boshlaydi. Maksimal tinchlikdagi ishqalanish kuchi odatda sirpanishdagi ishqalanishdan bir oz katta.
«Qimirlatib ko‘ring»: og‘ir bo‘lmagan kitobni stol ustida dinamometr bilan sekin torting; kitob qo‘zg‘alishi oldidan ko‘rsatgichga e’tibor bering (kattalar bilan). Xavfsizlik: stolni qimirlatmang, shishali narsa ishlatmang.