Og‘irlik kuchi
Yer sirti yaqinidagi jismni Yer o‘ziga tortadi; bu kuch og‘irlik kuchi deyiladi: F = mg, bunda g — erkin tushish tezlanishi. Butun olam tortishish qonunidan g = GM/R², bunda M — Yerning massasi, R — Yer radiusi (taxminan 6400 km). Hisoblash g ≈ 9,8 m/s² beradi; masalalarda ko‘pincha g = 10 m/s² olinadi. g qutbda biroz kattaroq (9,83 m/s²), ekvatorda kichikroq (9,78 m/s²), chunki Yer qutblarda siqilgan va o‘z o‘qi atrofida aylanadi. Yer sirtidan balandlashgan sari g kamayadi. Og‘irlik kuchi jism massasiga to‘g‘ri proporsional, Yerning markaziga yo‘nalgan (vertikal pastga) va jismning massa markaziga qo‘yiladi.
Quruvchi 30 kg li sement qopini arqon bilan yuqoriga ko‘taryapti. Qopga ta’sir qiluvchi og‘irlik kuchi 30 · 10 = 300 N, shuning uchun arqon kamida shuncha kuchga chidashi kerak. Muhandislar xavfsizlik uchun ancha ortiqroq chidamli arqon tanlaydi.
Kran haydovchisi yuk massasiga qarab ko‘tarish kuchini tekshiradi, ko‘prik loyihachisi o‘z og‘irlik kuchlarini hisoblaydi, og‘ir atletika murabbiyi shtanga og‘irligini rejalaydi.
Qalamni, keyin yengil maktab sumkasini qo‘lingizni yon tomonga cho‘zib, o‘n soniya ushlab turing. Sumka ancha ko‘p kuch talab qilishini sezing: qo‘lingiz kattaroq og‘irlik kuchini muvozanatlaydi.
«Massadan kuchga»: sinf bir necha kundalik narsa massasini (kitob 0,5 kg, sumka 4 kg) og‘irlik kuchiga aylantiradi. Xavfsizlik: og‘ir narsalarni kattalar ko‘taradi.