Yuqoriga tik otilgan jismning harakati
Yuqoriga otilgan jismga havo qarshiligi hisobga olinmaganda faqat Yerning tortish kuchi ta’sir qiladi, shuning uchun tezlanish doimo pastga yo‘nalgan va g ga teng (masalalarda g = 10 m/s² olamiz). Yuqoriga ko‘tarilishda jism sekinlashadi: υ = υ₀ − gt, balandlik h = υ₀t − gt²/2. Eng yuqori nuqtada tezlik nolga teng, shuning uchun ko‘tarilish vaqti t = υ₀/g; buni balandlik formulasiga qo‘ysak, eng katta balandlik h = υ₀²/(2g) chiqadi. Tushishda jism tinchlikdan tezlashadi va otilgan joyiga boshlang‘ich tezlik bilan teng tezlikda qaytadi; butun uchish vaqti 2υ₀/g. Yuqoriga ko‘tarilish va pastga tushish simmetrik harakatlardir.
Shahar bog‘idagi favvoradan suv 10 m/s tezlik bilan yuqoriga otilsa, taxminan 5 m balandlikka ko‘tarilib, keyin tushadi. Balandlik boshlang‘ich tezlikdan keladi, shu sababli kuchliroq nasos balandroq oqim beradi.
Favvora ustasi suv oqimi balandligini nasos kuchi bilan sozlaydi, basketbol tahlilchisi sakrash balandligini havo vaqtidan hisoblaydi, kosmik muhandis raketani vertikal ko‘tarishni rejalashtiradi.
Bo‘sh, tekis joyda joyingizdan kichik sakrang va ko‘tarilish hamda tushish taxminan bir xil vaqt olishini his qiling. Past shift yoki chiroqlar yo‘q joyda mashq qiling.
«Eng yuqori nuqta»: sinf tezlik jadvalini to‘ldiradi: υ₀ = 30 m/s da t = 0, 1, 2, 3, 4 s uchun υ (30, 20, 10, 0, −10). Minus ishora jism pastga harakatlanayotganini bildiradi. Xavfsizlik: hech narsani uloqtirmang, faqat hisob.