ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Algebra

Qavslarni ochish qoidalari. I bobni takrorlash

Darslar 6–7 · 2 ta dars · Sh.A. Alimov, O.R. Xolmuhamedov, M.A. Mirzaahmedov. Algebra 7-sinf, qayta ishlangan va to‘ldirilgan 5-nashr. «O‘qituvchi» NMIU, Toshkent, 2017
7

I bobga doir mashqlar

Darslik: 30–34-betlar
MaqsadI bobdagi mavzularni (ifodalar, formulalar, qonunlar, qavslar) takrorlab, aralash mashqlarni bajarish.
Yangi so‘zlar
soddalashtirish · simplificationson qiymati · numerical valueformula tuzish · writing a formulao‘xshash hadlar · like terms
Tushuntirish

Algebraik ifodani soddalashtirish uchun avval qavslarni ochamiz, so‘ng o‘xshash hadlarni ixchamlaymiz. Son qiymatni topishda soddalashtirilgan ifodaga harflarning qiymatlarini qo‘yish qulay. Matnli masalada noma’lum yoki berilgan kattaliklarni harflar bilan belgilab, ifoda yoki formula tuzamiz. Formula bo‘yicha hisoblaganda o‘lchov birliklari bir xil bo‘lishiga e’tibor beramiz. Har bir qadamda amallar tartibi va qonunlarni eslab turish xatolardan saqlaydi. Natijani hech bo‘lmaganda bitta qiymat qo‘yib tekshirib ko‘rish foydali.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Mahalla avtobusida 12 yo‘lovchi bor. To‘xtashda 5 kishi tushdi, k kishi chiqdi: 12 - 5 + k. k = 7 bo‘lsa, 12 - 5 + 7 = 14 yo‘lovchi. Ifodani harf bilan yozish har qanday k uchun javob beradi.

Kim ishlatadi

Dispetcher yo‘lovchilar oqimini kuzatadi, hisobchi qoldiq pulni hisoblaydi, dasturchi o‘zgaruvchili qoidalarni yozadi.

Bugun sinab ko‘ring

Har kuni sanaladigan biror narsani tanlang (qadamlar, stakanlar, sahifalar) va ertangi jami miqdor uchun harfli ifoda yozing.

Namunalar
3(2a - b) - 2(a - 4b) = 6a - 3b - 2a + 8b = 4a + 5b. a = 1, b = -2 da: 4 - 10 = -6.
apppqa − 3p − qa
Aziz a so‘m bilan do‘konga bordi, 3 ta qalam (har biri p so‘m) va 1 ta daftar (q so‘m) sotib oldi. Qolgan pul a - 3p - q. a = 10 000, p = 1200, q = 3000 da: 10 000 - 3600 - 3000 = 3400 so‘m.
Sinfda faoliyat

«Ifoda zinasi»: doskada 5 bosqichli zina chiziladi. Har bir pog‘onada bitta mashq (ochish, ixchamlash, qiymat topish...). Guruh xatosiz o‘tsa, keyingi pog‘onaga ko‘tariladi.

Mashq
1
3(a - b) + 2ab ifodaning a = 4, b = -1 dagi qiymatini toping.
2
5(x + 2) - (3x - 4) ni soddalashtiring.
3
To‘g‘ri to‘rtburchakning perimetri p, asosi a. Balandligi h ni formula bilan ifodalang.
4
Nima uchun ifodani avval soddalashtirib, keyin son qo‘yish qulay?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYomg‘ir chuvalchanglari qayerda?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →