7
I bobga doir mashqlar
Darslik: 30–34-betlar
MaqsadI bobdagi mavzularni (ifodalar, formulalar, qonunlar, qavslar) takrorlab, aralash mashqlarni bajarish.
Yangi so‘zlar
soddalashtirish · simplificationson qiymati · numerical valueformula tuzish · writing a formulao‘xshash hadlar · like terms
Tushuntirish
Algebraik ifodani soddalashtirish uchun avval qavslarni ochamiz, so‘ng o‘xshash hadlarni ixchamlaymiz. Son qiymatni topishda soddalashtirilgan ifodaga harflarning qiymatlarini qo‘yish qulay. Matnli masalada noma’lum yoki berilgan kattaliklarni harflar bilan belgilab, ifoda yoki formula tuzamiz. Formula bo‘yicha hisoblaganda o‘lchov birliklari bir xil bo‘lishiga e’tibor beramiz. Har bir qadamda amallar tartibi va qonunlarni eslab turish xatolardan saqlaydi. Natijani hech bo‘lmaganda bitta qiymat qo‘yib tekshirib ko‘rish foydali.
Namunalar
3(2a - b) - 2(a - 4b) = 6a - 3b - 2a + 8b = 4a + 5b. a = 1, b = -2 da: 4 - 10 = -6.
Aziz a so‘m bilan do‘konga bordi, 3 ta qalam (har biri p so‘m) va 1 ta daftar (q so‘m) sotib oldi. Qolgan pul a - 3p - q. a = 10 000, p = 1200, q = 3000 da: 10 000 - 3600 - 3000 = 3400 so‘m.
Sinfda faoliyat
«Ifoda zinasi»: doskada 5 bosqichli zina chiziladi. Har bir pog‘onada bitta mashq (ochish, ixchamlash, qiymat topish...). Guruh xatosiz o‘tsa, keyingi pog‘onaga ko‘tariladi.
Mashq
1
3(a - b) + 2ab ifodaning a = 4, b = -1 dagi qiymatini toping.
7
2
5(x + 2) - (3x - 4) ni soddalashtiring.
2x + 14
3
To‘g‘ri to‘rtburchakning perimetri p, asosi a. Balandligi h ni formula bilan ifodalang.
h = p : 2 - a
4
Nima uchun ifodani avval soddalashtirib, keyin son qo‘yish qulay?
Soddalashtirilgan ifodada amallar kam, shuning uchun hisoblash tez bo‘ladi va xato ehtimoli kamayadi.