Bug‘lanish, qaynash va kondensatsiya
Bug‘lanish – suyuqlikning gazga aylanish jarayoni; u suyuqlik sirtida har qanday haroratda sodir bo‘ladi va suyuqlik tashqaridan issiqlik olganda tezlashadi. Qaynash – suyuqlikning butun hajmida bug‘ pufakchalari hosil bo‘lib, yuqoriga ko‘tarilishi; suv oddiy atmosfera bosimida 100 °C da qaynaydi. Kondensatsiya – suv bug‘ining mayda suv tomchilariga aylanishi: deraza oynasidagi tomchilar, qozon qopqog‘idagi suv shunday hosil bo‘ladi. Tabiatda Quyosh isitgan dengiz, ko‘l, daryo va tuproqdan suv bug‘lanib ko‘tariladi, yuqorida sovib kondensatsiyalanadi, bulut hosil qiladi va yomg‘ir yoki qor bo‘lib yog‘adi. Yer yuzasining 70 foizdan ortig‘ini okeanlar egallaydi, shu sabab atmosferadagi suv bug‘ining asosiy manbai okean hisoblanadi. Suv qaynatilsa, undagi mikroblar nobud bo‘ladi, lekin qaynoq suv teriga kuydiradi.
Tajriba «Uy bulutlari»: shaffof idishga issiq (qaynoq emas, taxminan 50 °C, o‘qituvchi quyadi) suvdan 1/3 qismigacha quying, ustini likopcha bilan yoping, likopcha ustiga muz bo‘laklarini qo‘ying. 2–3 daqiqadan so‘ng idish ichida likopcha ostida tomchilar hosil bo‘lishini va ularning pastga tushishini («yomg‘ir») kuzating. Tajribani sovuq suv bilan takrorlab, taqqoslang. Xavfsizlik: qaynoq suv ishlatmang, issiq idish va suvga qo‘l tegizmang, shisha idish o‘rniga issiqqa chidamli idishni kattalar nazoratida ishlating.