Loyiha ishi. Energiyani tejash
Loyiha ishi bosqichlari: mavzu tanlash, tadqiqot obyektini va maqsadni belgilash, rejalash, bajarish, xulosa chiqarish, xavfsizlik qoidalariga rioya qilish. Mavzu: qishda uyda issiqlikni qanday saqlash mumkin? Ikkita bir xil karton quti oling (uy modellari). Birinchisining derazasiga bir qavat, ikkinchisinikiga ikki qavat polietilen, ichkaridan esa yupqa va qalin parda yopishtiring. Har ikkala qutiga bir xil hajmli (masalan, 250 ml) iliq suv (taxminan 50–60 °C) solingan plastik idish qo‘yiladi. Adolatli tajriba uchun faqat bitta narsa (izolyatsiya) farq qilishi, qolganlari (suv hajmi, boshlang‘ich harorat, quti joyi, vaqt) bir xil bo‘lishi kerak. 2 soatdan keyin ikkala suv haroratini o‘lchab, qaysi quti issiqni yaxshiroq saqlaganini aniqlaymiz. Natija: izolyatsiya qalinroq bo‘lsa, issiqlik sekinroq yo‘qoladi, bu esa uy isitishga kam energiya sarflashini bildiradi. Xavfsizlik: faqat iliq suv ishlating, qaynoq suvni kattalar quysin, simob termometr ishlatmang, qaychini ehtiyotkorlik bilan tuting.
Maktab xo‘jalik mudiri yangi parda issiqni saqlaydimi, bilmoqchi bo‘ldi. U sovuq ertalab ikkita bir xil sinfni solishtirdi: biriga parda osildi, ikkinchisiga osilmadi, harorat bir vaqtda va bir joyda o‘lchandi. Xonalar boshqa jihatdan bir xil bo‘lgani uchun farq pardadan ekani aniq bo‘ldi.
Muhandis izolyatsiya materiallarini sinab ko‘radi, mahsulot sinovchisi ikki variantni teng sharoitda solishtiradi, energiya auditori bino issiqlik yo‘qotishini baholaydi.
O‘zingizni qiziqtirgan bitta savolni sinash rejasini daftarga yozing, masalan: «Qopqoq salqin suvni uzoqroq salqin saqlaydimi?» Nimani o‘zgartirishingiz va uchta qaysi narsani bir xil qoldirishingizni yozing. Sinovni o‘tkazish shart emas.
Loyihani bajaring va jadval to‘ldiring: quti, izolyatsiya, boshlang‘ich harorat, 2 soatdan keyingi harorat, sovish (farq). Keyin 3 ta taklif yozing: haqiqiy uyda energiya tejash uchun nimani o‘zgartirasiz? Xavfsizlik: iliq suvni kattalar quysin; idishni qutiga ehtiyot bilan qo‘ying; suvni to‘kmang (sirpanish xavfi); termometr sinsa, kattalarga ayting.