ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Prishvin va Chaplina: qushlar haqida

Darslar 40–41 · 2 ta dars · G. T. Gasilova, Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 6-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beradigan maktablar uchun). 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2017
41

V. V. Chaplina. «Крылатый будильник»

Darslik, 146–147-betlar
MaqsadV. V. Chaplinaning «Крылатый будильник» hikoyasidagi sabab-oqibat bog‘lanishini tushunish va qushlarga g‘amxo‘rlik haqida gapirish.
Yangi so‘zlar
ovqatlantirgich (qush uchun) · кормушкаchittak · синичкаbudilnik · будильникo‘rgatmoq (ko‘nikmoq) · приручить
Tushuntirish

Vera Vasilyevna Chaplina (1908–1994) — hayvonlar va qushlar haqida yozgan rus yozuvchisi. «Крылатый будильник» hikoyasida Seryoja ota bilan yangi uyga ko‘chib keladi. Xonasida balkon yo‘qligidan xafa bo‘ladi, lekin ota unga qushlar uchun ovqatlantirgich («кормушка») yasashni taklif qiladi. Ular birga taxta va mixlardan uni yasab, deraza tagiga mixlaydi. Seryoja avval chumchuqlarni, so‘ng chittakni sabr bilan ko‘niktiradi: har kuni bir vaqtda oziq qo‘yadi. Bir kuni budilnik buziladi va hech kim bilmaydi. Chittak odatdagi vaqtda kelib, oziq topmasa oynani cho‘qiydi. Seryoja uyg‘onadi, ota-onasini turg‘azadi va maktabga yetib boradi. Shundan keyin chittak har kuni soat sakkizda deraza taqillatadi — «qanotli budilnik». Sabab va oqibat: g‘amxo‘rlik → qush ishonchi → odamga yordam. Ota: «Bunday budilnikni hech qaysi do‘konda topolmaysan», — deydi.

bog‘lovchimisol
потому чтоSabab: Мы остались дома, потому что шёл дождь.
поэтомуNatija: Шёл дождь, поэтому мы остались дома.
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Kechikib kelgan o‘quvchi rus tilida gapiradigan o‘qituvchiga «Я опоздал, потому что …» deb sababni aytadi. O‘qituvchi tushunadi. Sabab aytilgach, gap tinch bo‘ladi.

Kim ishlatadi

Dispetcher, shifokor va xizmat xodimi sababni rus tilida aniq tushuntiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun atrofingizdagi bitta sabab va natijani toping va do‘stingizga o‘zingiz xohlagan tilda ayting.

Namunalar
«Птичья столовая» (mazmuni, o‘z so‘zlarim bilan). «Мальчик повесил кормушку за окном и каждое утро насыпал туда зёрна и сало. Сначала прилетали воробьи, потом синичка. Она привыкла к мальчику и ждала завтрака в одно и то же время. Когда сломался будильник, синичка постучала клювом в стекло, и мальчик проснулся вовремя.»
Sabab-oqibat: «Так как будильник сломался, синичка разбудила мальчика.» «Потому что …» — sabab, «поэтому …» — oqibat. Maslahat: qishda qushlarga oziq bering — nonni emas, urug‘ va yog‘ni.
Sinfda faoliyat

«Qushlar oshxonasi». Sinf bo‘lib oddiy ovqatlantirgich loyihasini chizadi va oziq turlarini sanaydi: «зёрна», «семечки», «сало». Rus tilida 3 ta gap bilan qushlarga qanday g‘amxo‘rlik qilish mumkinligini yozadi.

Mashq
1
Seryoja va ota nima yasadi?
2
Chittak nima uchun oynani cho‘qidi?
3
«Если бы будильник не сломался, …» ni tugallang.
4
Nega sarlavha «Крылатый будильник» deb nomlangan?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliOvqatlantirgich navbatiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →