V. V. Chaplina. «Крылатый будильник»
Vera Vasilyevna Chaplina (1908–1994) — hayvonlar va qushlar haqida yozgan rus yozuvchisi. «Крылатый будильник» hikoyasida Seryoja ota bilan yangi uyga ko‘chib keladi. Xonasida balkon yo‘qligidan xafa bo‘ladi, lekin ota unga qushlar uchun ovqatlantirgich («кормушка») yasashni taklif qiladi. Ular birga taxta va mixlardan uni yasab, deraza tagiga mixlaydi. Seryoja avval chumchuqlarni, so‘ng chittakni sabr bilan ko‘niktiradi: har kuni bir vaqtda oziq qo‘yadi. Bir kuni budilnik buziladi va hech kim bilmaydi. Chittak odatdagi vaqtda kelib, oziq topmasa oynani cho‘qiydi. Seryoja uyg‘onadi, ota-onasini turg‘azadi va maktabga yetib boradi. Shundan keyin chittak har kuni soat sakkizda deraza taqillatadi — «qanotli budilnik». Sabab va oqibat: g‘amxo‘rlik → qush ishonchi → odamga yordam. Ota: «Bunday budilnikni hech qaysi do‘konda topolmaysan», — deydi.
| bog‘lovchi | misol |
|---|---|
| потому что | Sabab: Мы остались дома, потому что шёл дождь. |
| поэтому | Natija: Шёл дождь, поэтому мы остались дома. |
Kechikib kelgan o‘quvchi rus tilida gapiradigan o‘qituvchiga «Я опоздал, потому что …» deb sababni aytadi. O‘qituvchi tushunadi. Sabab aytilgach, gap tinch bo‘ladi.
Dispetcher, shifokor va xizmat xodimi sababni rus tilida aniq tushuntiradi.
Bugun atrofingizdagi bitta sabab va natijani toping va do‘stingizga o‘zingiz xohlagan tilda ayting.
«Qushlar oshxonasi». Sinf bo‘lib oddiy ovqatlantirgich loyihasini chizadi va oziq turlarini sanaydi: «зёрна», «семечки», «сало». Rus tilida 3 ta gap bilan qushlarga qanday g‘amxo‘rlik qilish mumkinligini yozadi.