☰ Mundarija · Rus tili

Taxminiy miqdor va aniq o‘lchov

Darslar 19–20 · 2 ta dars · G. T. Gasilova, Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 6-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beradigan maktablar uchun). 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2017
20

Aniq o‘lchovni ifodalash

Darslik, 91–95-betlar
MaqsadO‘lchov birliklarini sonlar bilan to‘g‘ri bog‘lash: «два килограмма, пять килограммов» va birliklar orasidagi nisbatni bilish.
Yangi so‘zlar
kilogramm · килограммtonna · тоннаlitr · литрdaraja · градус
Tushuntirish

O‘lchov birliklari («килограмм», «грамм», «центнер», «тонна», «километр», «метр», «литр», «градус», «процент») sonlar bilan qoidaga amal qilib bog‘lanadi: «1» dan keyin bosh kelishik birlik («один килограмм», «одна тонна»); «2, 3, 4» dan keyin qaratqich birlik («два центнера», «три километра», «четыре литра», «две тонны»); «5» va undan ko‘p — qaratqich ko‘plik («пять градусов», «тридцать процентов», «сто тонн»). Qaratqich ko‘plik: «килограмм» — «килограммов», «грамм» — «граммов», «метр» — «метров», «литр» — «литров», «градус» — «градусов», «тонна» — «тонн», «миля» — «миль». Nisbatlar: 1 «км» = 1000 «м»; 1 «м» = 10 «дм» = 100 «см»; 1 «центнер» = 100 «кг»; 1 «т» = 1000 «кг»; 1 «час» = 60 «минут»; 1 «сутки» = 24 «часа». Savol: «Сколько метров в километре?» — «В километре тысяча метров.»

Namunalar
«На рынке». «— Сколько стоит один килограмм яблок? — Десять тысяч сумов. — Дайте, пожалуйста, два килограмма яблок и три килограмма груш, пожалуйста. А ещё мне нужно пять литров молока и десять килограммов муки. — Сегодня на улице тридцать градусов тепла, поэтому берите ещё воду.» (Mazmuni: bozorda o‘lchov birliklari.)
Nisbatlar: «В метре сто сантиметров.» «В центнере сто килограммов.» «В тонне тысяча килограммов.» «В часе шестьдесят минут.» «В сутках двадцать четыре часа.»
Sinfda faoliyat

«Do‘kon». Bir o‘quvchi sotuvchi, boshqalari xaridor: «Дайте, пожалуйста, два килограмма …, пять литров …» Sotuvchi to‘g‘ri shaklda takrorlaydi. Xato qilgan sotuvchilikdan chiqadi.

Mashq
1
Qavsni oching: «2 (килограмм)», «5 (килограмм)», «3 (литр)», «10 (литр)».
2
3 km necha metr? (raqam bilan)
3
«100 тонн» — «тонна» ning qaratqich ko‘plik shakli qanday?
4
Nega «пять градусов», lekin «два градуса»?