ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Sifatlarning ma’no guruhlari va otlashuvi

Darslar 102–106 · 5 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
104

Rang-tus, maza-ta’m va hid sifatlari

Darslik: 156-bet
MaqsadRang-tus, maza-ta’m va hid sifatlarini aniqlash.
Yangi so‘zlar
rang-tus · colormaza-ta’m · tastehid · smell
Tushuntirish

Narsalarning rang-tusini bildirgan sifatlar rang-tus sifatlari deyiladi: qizil, sariq, ko‘k, yashil, qora, oq, jigarrang. Maza-ta’mini bildirgan sifatlar maza-ta’m sifatlari sanaladi: shirin, nordon, achchiq, sho‘r, chuchuk. Hidini bildirgan sifatlar hid sifatlari deyiladi: xushbo‘y, badbo‘y. Rang-tus sifatlaridan orttirma shakl birinchi bo‘g‘inni takrorlash bilan yasaladi: qop-qora, yam-yashil, sap-sariq. Ozaytirma shakl esa -ish, -(i)mtir bilan: qizg‘ish, ko‘kimtir. Bu guruhlarning sifatlari odatda asliy bo‘lib, darajalanadi.

GuruhMisol
rang-tuspushti, qora, jigarrang
maza-ta’mnordon, sho‘r, chuchuk
hidbadbo‘y, muattar
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Insho yozayotgan bola bahor ertalabini tasvirlaydi: «Havo salqin va yangi o‘t hidli, osmon och ko‘k». Rang va hid sifatlari o‘quvchiga o‘sha ertalabni his qildiradi.

Kim ishlatadi

Rassom rang tanlaydi, tabiat haqida yozuvchi hidni tasvirlaydi, oshpaz taomning mazasini ta’riflaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Derazadan ko‘ringan manzara uchun ikkita rang so‘zini, sezgan hid uchun bitta so‘z ayting.

Namunalar
Sap-sariq limon nordon bo‘ladi.
Xushbo‘y non yangi pishgan edi.
Sinfda faoliyat

«Besh sezgi»: mevalardan birini tanlab, uning rangi, mazasi va hidini uchta sifat bilan ta’riflang.

Mashq
1
Maza-ta’m sifatlariga uchta misol keltiring.
2
Orttirma shaklini yasang: sariq, qora, yashil.
3
Guruhlang: xushbo‘y, shirin, ko‘k.
4
Nima uchun «qizg‘ish» rang sifati, lekin ozaytirma shakl?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMutolaa burchagi uchun gilamHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →