☰ Mundarija · Ona tili

To‘plam va tasnif, so‘z turkumlari, fe’l

Darslar 20–23 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
20

To‘plam va tasnif

Darslik: 33–34-betlar
MaqsadTo‘plam va tasnif tushunchalarini bilish va narsalarni belgisiga ko‘ra guruhlash.
Yangi so‘zlar
to‘plam · set, collectiontasnif · classificationo‘xshash belgi · similar featurefarqli belgi · distinguishing feature
Tushuntirish

O‘rganish uchun olingan turli narsa, voqea-hodisalar yig‘indisi to‘plam deyiladi. Masalan, sinfdagi barcha o‘quv qurollari bir to‘plam. To‘plamni o‘xshash va farqli belgilar asosida ichki guruhlarga bo‘lish tasnif hisoblanadi. Masalan, mevalarni rangiga, pishish vaqtiga yoki o‘sish joyiga qarab guruhlash mumkin. Tasnif uchun avval belgi (asos) tanlanadi, keyin hamma narsa shu belgi bo‘yicha guruhlanadi. Tilshunoslikda ham so‘zlar to‘plami tasnif qilinadi: ular so‘roqlari va ma’nosiga ko‘ra so‘z turkumlariga ajratiladi.

Namunalar
To‘plam: olma, nok, anor, qalam, daftar. Tasnif: meva (olma, nok, anor), o‘quv qurollari (qalam, daftar).
Daraxtlarni tasnif qilish: mevali (o‘rik, olma) va mevasiz (chinor, terak).
Sinfda faoliyat

«Guruhlash o‘yini»: rasm kartochkalarini bolalar o‘zlari tanlagan belgi bo‘yicha guruhlab, qaysi belgiga asoslanganini aytadi.

Mashq
1
To‘plam deb nimaga aytiladi?
2
Tasnif nima?
3
Guruhlang: chumchuq, bug‘doy, qaldirg‘och, arpa, musicha, sholi.
4
Nima uchun tasnifda belgini oldindan tanlash kerak?