To‘plam va tasnif
O‘rganish uchun olingan turli narsa, voqea-hodisalar yig‘indisi to‘plam deyiladi. Masalan, sinfdagi barcha o‘quv qurollari bir to‘plam. To‘plamni o‘xshash va farqli belgilar asosida ichki guruhlarga bo‘lish tasnif hisoblanadi. Masalan, mevalarni rangiga, pishish vaqtiga yoki o‘sish joyiga qarab guruhlash mumkin. Tasnif uchun avval belgi (asos) tanlanadi, keyin hamma narsa shu belgi bo‘yicha guruhlanadi. Tilshunoslikda ham so‘zlar to‘plami tasnif qilinadi: ular so‘roqlari va ma’nosiga ko‘ra so‘z turkumlariga ajratiladi.
Kutubxonachi kitoblarni mavzusi bo‘yicha javonlarga ajratgani uchun, bola kerakli kitobni bir daqiqada topdi. Belgi oldindan tanlangani uchun tartib hamma uchun bir xil.
Kutubxonachi kitoblarni guruhlaydi, botanik o‘simliklarni turlarga ajratadi, tilshunos so‘zlarni turkumlarga bo‘ladi.
Xonangizdagi oltita narsani bir belgi bo‘yicha ikki guruhga ajrating, keyin boshqa belgi tanlab qayta ajrating.
| Mevali | Mevasiz |
|---|---|
| o‘rik | chinor |
| olma | terak |
«Guruhlash o‘yini»: rasm kartochkalarini bolalar o‘zlari tanlagan belgi bo‘yicha guruhlab, qaysi belgiga asoslanganini aytadi.