ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Ot: ma’nosi va tuzilishiga ko‘ra turlari

Darslar 68–71 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
68

Ot

Darslik: 104–105-betlar
MaqsadOtning ta’rifini, so‘roqlarini va ma’no guruhlarini bilish.
Yangi so‘zlar
ot · nounshaxs oti · noun for a personnarsa oti · noun for a thingo‘rin-joy oti · noun for a place
Tushuntirish

Ot nom bildiruvchi so‘z turkumi bo‘lib, shaxs, narsa, joy ma’nolarini anglatadi va «kim?», «nima?», «qayer?» so‘roqlariga javob bo‘ladi. «Kim?» so‘rog‘i shaxsni bildiruvchi so‘zlarga, «nima?» narsa va faoliyat-jarayonni bildiruvchi so‘zlarga, «qayer?» joy nomini bildiruvchi so‘zlarga beriladi. Shunga ko‘ra otlar shaxs otlari (o‘qituvchi, Salima), narsa otlari (daftar, olma), faoliyat-jarayon otlari (ishlash, o‘qish, terim) va o‘rin-joy otlariga (maktab, Toshkent, bog‘) bo‘linadi. Ot gapda ko‘pincha ega, to‘ldiruvchi, aniqlovchi yoki kesim bo‘lib keladi, ko‘plik, egalik va kelishik qo‘shimchalarini oladi.

So‘roqMa’no guruhiMisol
kim?shaxs otidehqon, shifokor
nima?narsa otiqalam, nok
nima?faoliyat-jarayon otiterim, yugurish
qayer?o‘rin-joy otiBuxoro, ko‘cha
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Yangi o‘quvchi maktabga kelib so‘raydi: «Kim bilan gaplashaman? Nimani olib kelaman? Qayerga boraman?». Uch savol uch xil otni so‘raydi, javoblar bilan u hamma narsani biladi va adashmaydi.

Kim ishlatadi

Tez yordam dispetcheri chaqiruvda «kim, nima bo‘ldi, qayerda?» deb so‘raydi; muharrir xabarni shu uch savoldan boshlaydi; ma’lumotnoma xodimi so‘rovlarni mazmuniga qarab ajratadi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun eshitgan bir yangilikni «kim? nima? qayer?» savollariga bo‘lib ayting. Har bir savolga javob bergan so‘zlar ot ekanini tekshiring.

Namunalar
Kim? — Salima, o‘qituvchi, dehqon. Nima? — daftar, olma, terim. Qayer? — Toshkent, bog‘, maktab.
Dehqonega bug‘doyto‘ldiruvchi ekdikesim .
Dehqon (ega) bug‘doy (to‘ldiruvchi) ekdi.
Sinfda faoliyat

«Uch savat»: bolalar so‘z kartochkalarini «kim?», «nima?», «qayer?» savatlariga taqsimlaydi.

Mashq
1
Ot qanday so‘roqlarga javob bo‘ladi?
2
Otlarni so‘roqqa ko‘ra guruhlang: Salima, daftar, Samarqand, o‘qituvchi, olma.
3
Otlar nechta ma’no guruhiga bo‘linadi? Ayting.
4
Nima uchun «o‘qish» so‘zi ba’zan otga kiradi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliUrug‘ sayohatchisiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →