Ot
Ot nom bildiruvchi so‘z turkumi bo‘lib, shaxs, narsa, joy ma’nolarini anglatadi va «kim?», «nima?», «qayer?» so‘roqlariga javob bo‘ladi. «Kim?» so‘rog‘i shaxsni bildiruvchi so‘zlarga, «nima?» narsa va faoliyat-jarayonni bildiruvchi so‘zlarga, «qayer?» joy nomini bildiruvchi so‘zlarga beriladi. Shunga ko‘ra otlar shaxs otlari (o‘qituvchi, Salima), narsa otlari (daftar, olma), faoliyat-jarayon otlari (ishlash, o‘qish, terim) va o‘rin-joy otlariga (maktab, Toshkent, bog‘) bo‘linadi. Ot gapda ko‘pincha ega, to‘ldiruvchi, aniqlovchi yoki kesim bo‘lib keladi, ko‘plik, egalik va kelishik qo‘shimchalarini oladi.
| So‘roq | Ma’no guruhi | Misol |
|---|---|---|
| kim? | shaxs oti | dehqon, shifokor |
| nima? | narsa oti | qalam, nok |
| nima? | faoliyat-jarayon oti | terim, yugurish |
| qayer? | o‘rin-joy oti | Buxoro, ko‘cha |
Yangi o‘quvchi maktabga kelib so‘raydi: «Kim bilan gaplashaman? Nimani olib kelaman? Qayerga boraman?». Uch savol uch xil otni so‘raydi, javoblar bilan u hamma narsani biladi va adashmaydi.
Tez yordam dispetcheri chaqiruvda «kim, nima bo‘ldi, qayerda?» deb so‘raydi; muharrir xabarni shu uch savoldan boshlaydi; ma’lumotnoma xodimi so‘rovlarni mazmuniga qarab ajratadi.
Bugun eshitgan bir yangilikni «kim? nima? qayer?» savollariga bo‘lib ayting. Har bir savolga javob bergan so‘zlar ot ekanini tekshiring.
«Uch savat»: bolalar so‘z kartochkalarini «kim?», «nima?», «qayer?» savatlariga taqsimlaydi.