☰ Mundarija · Ona tili

Turdosh va shaxs otlari; shaxs oti yasovchi qo‘shimchalar

Darslar 76–79 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
76

Suv havzalari va inshootlari nomlari

Darslik: 116–117-betlar
MaqsadSuv havzalari va inshootlari nomlarini to‘g‘ri yozish.
Yangi so‘zlar
daryo · riverko‘l · lakedengiz · seasuv ombori · reservoir
Tushuntirish

Daryo, ko‘l, dengiz, kanal, okean, suv ombori kabi so‘zlar suv havzalari va inshootlarini bildiradi. Bunday so‘zlar turdosh ot bo‘lib, o‘zi alohida kelganda kichik harf bilan yoziladi: daryo bo‘yida, ko‘lda cho‘mildik. Aniq bir suv havzasining nomi esa atoqli ot bo‘lib, bosh harf bilan yoziladi: Zarafshon, Orol, Chorvoq. Nomga qo‘shilib kelgan «daryosi», «ko‘li», «dengizi», «suv ombori» so‘zlari odatda alohida va kichik harf bilan yoziladi: Zarafshon daryosi, Orol dengizi, Chorvoq suv ombori. Ba’zi nomlarda esa turdosh so‘z nomning ichiga singib ketgan va qo‘shib yoziladi: Sirdaryo, Amudaryo, Aydarko‘l.

Namunalar
Zarafshon daryosi tog‘lardan boshlanadi.
Biz Chorvoq suv omborida dam oldik; Sirdaryo esa uzoqda oqadi.
Sinfda faoliyat

«Suv xaritasi»: daftarga o‘zingiz bilgan uchta daryo, bitta ko‘l va bitta dengiz nomini yozing, har birini to‘g‘ri imloda belgilang.

Mashq
1
«Daryo» va «Amudaryo» so‘zlarining yozilishida qanday farq bor?
2
To‘g‘ri yozing: orol dengizi, zarafshon DARYOSI.
3
Gapda to‘g‘ri imlo bilan yozing: «Biz sirdaryo bo‘yida dam oldik».
4
Nima uchun «Chorvoq suv ombori» da «suv ombori» kichik harf bilan yoziladi?