111
Chama son, uning yasalishi
Darslik: 165–166-betlar
MaqsadChama sonlarni yasash va yozish.
Yangi so‘zlar
chama son · approximate numeral-tacha · -tacha (about)-lab · -lab (dozens, scores of)
Tushuntirish
Narsaning miqdorini taxminlab, chamalab ko‘rsatadigan sonlar chama sonlar deyiladi. Ular -tacha, -lab, -larcha qo‘shimchalari bilan hosil bo‘ladi: o‘ntacha (taxminan o‘nta), yigirmatacha; o‘nlab, yuzlab, minglab; o‘nlarcha, yuzlarcha. Chama ma’nosi sonlarni juftlash bilan ham ifodalanadi: ikki-uch, besh-olti, o‘n-o‘n besh. Bunday juft sonlar chiziqcha bilan yoziladi. Qo‘shimchalar sonlarga qo‘shib yoziladi. -lab (o‘nlab, yuzlab) aniq emas, lekin ko‘p miqdorni bildiradi.
Namunalar
Bog‘da o‘ntacha daraxt bor.
Maydonda yuzlab odam to‘plandi.
Sinfda faoliyat
«Taxmin qiling»: bankadagi donalarni taxminan ayting (o‘ntacha, yigirmatacha...) va keyin sanab tekshiring.
Mashq
1
Chama son nimani bildiradi?
Miqdorni aniq emas, taxminan.
2
Yasang: yuz, ming, o‘n (-lab).
Yuzlab, minglab, o‘nlab.
3
To‘g‘ri yozing: ikki uch, o‘n o‘nbesh (chama).
Ikki-uch; o‘n-o‘n besh: chiziqcha bilan.
4
Nima uchun «yuzlab odam» aniq son emas?
Chunki -lab qo‘shimchasi yuzlab degan, aniq bo‘lmagan ko‘p miqdorni bildiradi.