102
Sifatlarning ma’no guruhlari
Darslik: 152–153-betlar
MaqsadSifatlarning ma’no guruhlarini sanash.
Yangi so‘zlar
ma’no guruhi · meaning groupxususiyat · propertyrang-tus · color
Tushuntirish
Sifatlar qanday belgini ifodalashiga ko‘ra olti guruhga bo‘linadi. Xususiyat sifatlari narsaning turli xususiyat va holatini bildiradi: mehribon, dono, tez. Rang-tus sifatlari rangni bildiradi: qizil, oq, yashil. Maza-ta’m sifatlari mazani bildiradi: shirin, achchiq, nordon. Hajm-o‘lchov sifatlari hajm, vazn, o‘lchov va shaklni bildiradi: katta, og‘ir, uzun, yumaloq. Hid bildiruvchi sifatlar hidni ko‘rsatadi: xushbo‘y, badbo‘y. Makon-zamon sifatlari o‘rin va vaqtga nisbatan belgini bildiradi: uzoq, yaqin, yangi, eski.
Namunalar
Qizil, shirin, katta olma pishdi.
Xushbo‘y gul uzoq bog‘da o‘sdi.
Sinfda faoliyat
«Guruhlash»: oltita qog‘ozga guruh nomlarini yozing va o‘n ikki sifatni tegishli qog‘ozga qo‘ying.
Mashq
1
Sifatlarning olti ma’no guruhini ayting.
Xususiyat, rang-tus, maza-ta’m, hajm-o‘lchov, hid, makon-zamon.
2
Guruhlang: nordon, uzun, oq, mehribon.
Maza-ta’m: nordon; hajm-o‘lchov: uzun; rang-tus: oq; xususiyat: mehribon.
3
Har guruhdan bittadan sifat keltiring.
Masalan: dono, sariq, sho‘r, keng, badbo‘y, yaqin.
4
Nima uchun sifatlar ma’no guruhlariga bo‘linadi?
Chunki ular ifodalaydigan belgi turi har xil: rang, maza, hajm va hokazo.