1
O‘zbekistonda davlat tili va boshqa tillarning rivoji
Darslik: 3–4-betlar
MaqsadO‘zbek tilining davlat tili maqomini va uning boshqa tillar bilan munosabatini tushuntirish.
Yangi so‘zlar
davlat tili · state languageqonun · lawturkiy tillar · Turkic languagesmillat · nation, people
Tushuntirish
O‘zbekiston Respublikasining davlat tili — o‘zbek tili. Bu Konstitutsiyaning 4-moddasida yozilgan. 1989-yil 21-oktabrda «Davlat tili haqida»gi Qonun qabul qilingan, shu sanani har yili o‘zbek tili bayrami sifatida nishonlaymiz. Davlat tili maqomi boshqa millatlarning o‘z ona tilida so‘zlash, o‘qish va o‘qitish huquqiga monelik qilmaydi. Respublikada yuzdan ortiq millat va elat vakillari yashaydi, ularning tillari ham hurmatga loyiq. O‘zbek tili turkiy tillar oilasiga kiradi: unga qozoq, qirg‘iz, turkman, tatar, ozarbayjon, uyg‘ur tillari qarindosh.
Namunalar
Turkiy tillar: o‘zbek, qozoq, qirg‘iz, turkman, tatar, ozarbayjon.
Turkiy bo‘lmagan tillar: rus, ingliz, xitoy, arab, hind, koreys.
Sinfda faoliyat
«Qarindosh tillar»: sinf ikki guruhga bo‘linadi. Doskadagi til nomlaridan birinchi guruh turkiy, ikkinchi guruh turkiy bo‘lmagan tillarni tanlab, ikki ustunga yozadi.
Mashq
1
O‘zbekiston Respublikasining davlat tili qaysi til?
O‘zbek tili.
2
Qozoq va xitoy tillaridan qaysi biri o‘zbek tiliga qarindosh?
Qozoq tili (turkiy til).
3
O‘zbek tili bayrami qaysi sanada nishonlanadi?
21-oktabrda.
4
Nima uchun davlat tili boshqa millatlarning ona tiliga monelik qilmaydi? Fikringizni ayting.
Qonun har bir millatning o‘z tilida so‘zlash va o‘qish huquqini himoya qiladi; davlat tili esa hamma uchun umumiy aloqa vositasi.