Ravish
Harakat-holatning bajarilish tarzi, payti, o‘rni, daraja-miqdori kabi belgilarini bildiradigan so‘zlar ravish deyiladi. Ravish qanday? qachon? qayer(ga, da, dan)? qancha? so‘roqlariga javob beradi. «Tez yuguradi», «ertaga boradi», «ichkarida o‘tiradi», «ko‘p o‘qiydi» birikmalarida tez, ertaga, ichkarida, ko‘p — ravishlar. Ravish asosan fe’lga bog‘lanadi va uning belgisini bildiradi; ba’zan sifat yoki boshqa ravishga ham bog‘lanadi: juda chiroyli, ancha tez. Ravish o‘zgarmas so‘z turkumi: u egalik, kelishik, ko‘plik qo‘shimchalarini olmaydi.
| So‘roq | Belgi | Misol |
|---|---|---|
| qanday? | tarz | sekin gapirdi |
| qachon? | payt | kecha keldi |
| qayer(ga, da, dan)? | o‘rin | tashqarida o‘ynaydi |
| qancha? | daraja-miqdor | oz yedi |
Maktab yo‘lagida yozuv: «Ohista yuring, past ovozda gapiring». «Yuring» o‘zi yetarli emas, ravishlar harakat qanday bajarilishini aytadi. Ravishsiz ko‘rsatma to‘liq bo‘lmaydi.
Navigatsiya ovozi «hozir o‘ngga buriling» deydi, murabbiy mashqni qanday bajarishni tushuntiradi, diktor xabarni aniq o‘qiydi.
Ikki do‘stingizga «qanday?» va «qachon?» savollariga javob beradigan ravishli bitta ko‘rsatma ayting.
«Qanday? Qachon? Qayerda?»: fe’l tanlab (o‘qiydi, yuradi) unga uch turli so‘roq beradigan ravish qo‘shing.