Hisob so‘zlari
Sanoq son bilan sanaladigan narsa nomi o‘rtasida qo‘llanib, narsaning o‘lchovini bildiradigan so‘zlar hisob so‘zlari deyiladi. Ular dona, nafar, bosh, tup, litr, gramm, kilogramm, metr, dasta, quti kabi so‘zlardir: besh kilogramm olma, ikki litr sut, o‘n bosh qo‘y, uch quti qalam. Hisob so‘zidan keyingi ot odatda ko‘plik qo‘shimchasini olmaydi. Hisob so‘zi sondan keyin alohida yoziladi. Narsaning turiga qarab hisob so‘zi tanlanadi: odam uchun nafar, hayvon uchun bosh, o‘simlik uchun tup, suyuqlik uchun litr ishlatiladi.
| Hisob so‘zi | Nima uchun | Misol |
|---|---|---|
| kilogramm | og‘irlik | uch kilogramm guruch |
| litr | suyuqlik | besh litr moy |
| bosh | hayvon | yigirma bosh echki |
| tup | o‘simlik | yetti tup tok |
| nafar | odam | o‘n nafar mehmon |
| quti | idish | ikki quti bo‘r |
Sinf yarmarkasi uchun ro‘yxat: «bir dasta gul, bir juft qo‘lqop, ikki quti rang». Dasta, juft, quti kabi hisob so‘zlari narsa qanday sanalishini bildiradi, ro‘yxat esa aniq bo‘ladi.
Fermer qo‘ylarni «bosh» bilan sanaydi, tikuvchi mato o‘lchamini «metr» bilan yozadi, tadbir tashkilotchisi odamlarni «nafar» bilan hisoblaydi.
Xayolan ro‘yxat tuzing: bitta suyuqlik, bitta hayvonlar guruhi va bitta odamlar guruhi, har biriga mos hisob so‘zi bilan.
«Do‘kon»: bolalar do‘kondor va xaridor bo‘lib, hisob so‘zlari bilan buyurtma beradi.