ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Hisob so‘zlari va tartib sonlar; son mavzusini mustahkamlash

Darslar 115–117 · 3 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
115

Hisob so‘zlari

Darslik: 171–172-betlar
MaqsadHisob so‘zlarini bilish va to‘g‘ri qo‘llash.
Yangi so‘zlar
hisob so‘zi · counting wordo‘lchov · measurekilogramm · kilogram
Tushuntirish

Sanoq son bilan sanaladigan narsa nomi o‘rtasida qo‘llanib, narsaning o‘lchovini bildiradigan so‘zlar hisob so‘zlari deyiladi. Ular dona, nafar, bosh, tup, litr, gramm, kilogramm, metr, dasta, quti kabi so‘zlardir: besh kilogramm olma, ikki litr sut, o‘n bosh qo‘y, uch quti qalam. Hisob so‘zidan keyingi ot odatda ko‘plik qo‘shimchasini olmaydi. Hisob so‘zi sondan keyin alohida yoziladi. Narsaning turiga qarab hisob so‘zi tanlanadi: odam uchun nafar, hayvon uchun bosh, o‘simlik uchun tup, suyuqlik uchun litr ishlatiladi.

Hisob so‘ziNima uchunMisol
kilogrammog‘irlikuch kilogramm guruch
litrsuyuqlikbesh litr moy
boshhayvonyigirma bosh echki
tupo‘simlikyetti tup tok
nafarodamo‘n nafar mehmon
qutiidishikki quti bo‘r
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinf yarmarkasi uchun ro‘yxat: «bir dasta gul, bir juft qo‘lqop, ikki quti rang». Dasta, juft, quti kabi hisob so‘zlari narsa qanday sanalishini bildiradi, ro‘yxat esa aniq bo‘ladi.

Kim ishlatadi

Fermer qo‘ylarni «bosh» bilan sanaydi, tikuvchi mato o‘lchamini «metr» bilan yozadi, tadbir tashkilotchisi odamlarni «nafar» bilan hisoblaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Xayolan ro‘yxat tuzing: bitta suyuqlik, bitta hayvonlar guruhi va bitta odamlar guruhi, har biriga mos hisob so‘zi bilan.

Namunalar
Do‘kondan ikki kilogramm olma va uch litr sut oldik.
Bog‘da o‘n tup gul ochildi.
Sinfda faoliyat

«Do‘kon»: bolalar do‘kondor va xaridor bo‘lib, hisob so‘zlari bilan buyurtma beradi.

Mashq
1
Hisob so‘zi nimani bildiradi?
2
Mos hisob so‘zini tanlang: o‘n ... qo‘y; besh ... daraxt; uch ... suv.
3
Gap tuzing: «uch quti» bilan.
4
Nima uchun «besh kilogramm olmalar» deyilmaydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBobo-buvilar uchun kitobchaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →