Ravishdosh
Fe’lning ravishga xoslangan shakli ravishdosh deyiladi. Ravishdoshlar fe’l asoslariga -(i)b, -a (-y), -gach, -guncha, -gancha, -gani (-gali) qo‘shimchalarini qo‘shib hosil qilinadi: o‘qib, yozib, kelgach, borguncha. Ravishdosh harakatning belgisini bildirgani uchun ravishga o‘xshaydi: u ham ravish kabi fe’lga bog‘lanib, uning belgisini bildiradi. Solishtiring: piyoda (ravish) keldi, shoshilib (ravishdosh) keldi. Ravishdosh fe’l shakli bo‘lgani uchun nisbat va bo‘lishsizlik shakllariga ega bo‘ladi: o‘qimay, yozdirib.
| Qo‘shimcha | Misol |
|---|---|
| -(i)b | ko‘rib, sakrab |
| -a (-y) | kula-kula, so‘zlay |
| -gach | tushgach |
| -guncha | yetguncha |
| -gancha | qaragancha |
| -gani (-gali) | ko‘rgani |
Sport sharhlovchisi chavandozning harakatini «oldinga intilib, to‘siqdan sakrab o‘tdi» deb tasvirladi. Ravishdosh harakat qanday bajarilganini ko‘rsatadi.
Sharhlovchi harakatlarni tasvirlaydi, yozuvchi qahramon harakatini jonlantiradi, ssenariy muallifi sahnani batafsil yozadi.
Yoningizdagi do‘stingiz qilgan oddiy harakatni kuzatib, «qanday?» savoliga javob beradigan bir gap ayting.
«Qanday keldi?»: bolalar bitta fe’lga turli ravish va ravishdosh qo‘shib gap tuzadi (tez keldi, yugurib keldi).