ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Ravishdosh va uning imlosi

Darslar 40–43 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
40

Ravishdosh

Darslik: 63-bet
MaqsadRavishdoshning ta’rifini bilish va uni ravishdan farqlash.
Yangi so‘zlar
ravishdosh · adverbial participleravish · adverbharakat belgisi · feature of an action-(i)b · suffix -(i)b
Tushuntirish

Fe’lning ravishga xoslangan shakli ravishdosh deyiladi. Ravishdoshlar fe’l asoslariga -(i)b, -a (-y), -gach, -guncha, -gancha, -gani (-gali) qo‘shimchalarini qo‘shib hosil qilinadi: o‘qib, yozib, kelgach, borguncha. Ravishdosh harakatning belgisini bildirgani uchun ravishga o‘xshaydi: u ham ravish kabi fe’lga bog‘lanib, uning belgisini bildiradi. Solishtiring: piyoda (ravish) keldi, shoshilib (ravishdosh) keldi. Ravishdosh fe’l shakli bo‘lgani uchun nisbat va bo‘lishsizlik shakllariga ega bo‘ladi: o‘qimay, yozdirib.

Qo‘shimchaMisol
-(i)bko‘rib, sakrab
-a (-y)kula-kula, so‘zlay
-gachtushgach
-gunchayetguncha
-ganchaqaragancha
-gani (-gali)ko‘rgani
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sport sharhlovchisi chavandozning harakatini «oldinga intilib, to‘siqdan sakrab o‘tdi» deb tasvirladi. Ravishdosh harakat qanday bajarilganini ko‘rsatadi.

Kim ishlatadi

Sharhlovchi harakatlarni tasvirlaydi, yozuvchi qahramon harakatini jonlantiradi, ssenariy muallifi sahnani batafsil yozadi.

Bugun sinab ko‘ring

Yoningizdagi do‘stingiz qilgan oddiy harakatni kuzatib, «qanday?» savoliga javob beradigan bir gap ayting.

Namunalar
Bolaega yuguribhol keldikesim .
Bola yugurib keldi. Dehqon kula-kula gapirdi.
Piyoda keldi (ravish) — Shoshilib keldi (ravishdosh).
Sinfda faoliyat

«Qanday keldi?»: bolalar bitta fe’lga turli ravish va ravishdosh qo‘shib gap tuzadi (tez keldi, yugurib keldi).

Mashq
1
Ravishdosh qanday fe’l shakli?
2
Ravishdoshni toping: Qiz shoshilib ketdi.
3
Ravish va ravishdoshni ajrating: tez, o‘qib, sekin, kulib.
4
Nima uchun «shoshilib» ravishdosh, «piyoda» esa ravish?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliAziz bayrami uchun dinamometrHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →